Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Аль-Анфаль» (1-75 аяты)

Сура битвы при Бадре

Известно, что эта сура была ниспослана после битвы при Бадре, которая стала одним из поворотных моментов в истории Ислама, а некоторые сподвижники называли ее сурой «Аль-Бадр». 
Сура относится к мединскому периоду ниспослания Корана, кроме с 30 по 36 аятов.

8. Сура аль-Анфаль (Трофеи) – Мединская, 75 аятов. 

С именем Аллаха Милостивого [ко всем на этом свете], Милующего [лишь верующих на том свете]. 

1.    Они [сподвижники, захватившие трофеи в битве при Бадре] спрашивают тебя [о Мухаммад] о трофеях [о том, как правильно их делить]. Ответь: «Трофеи принадлежат Аллаху и Его Посланнику». Бойтесь же Аллаха и налаживайте отношения друг с другом. Повинуйтесь Аллаху и Его Посланнику, если вы [действительно] верующие [то ваша вера направит вас к покорности]. 
2.    Поистине, [по-настоящему] верующие – это те, чьи сердца испытывают страх при упоминании Аллаха. Их вера [и убежденность] усиливается, когда им читают Его аяты. Также они уповают [только] на своего Господа [вверяя Ему все свои дела]. 
3.    Они [полноценно] выполняют намаз и расходуют [на Нашем пути] из того [имущества], чем Мы их наделили. 
4.    Вот они – истинно верующие. Им – степени [высокое положение] у их Господа, прощение [за совершенные ошибки, которые присущи людям] и щедрый удел [в виде райских благ]. 
5.    Так твой Господь вывел тебя [на битву при Бадре] из дома [из Медины] ради истины [а также ради правильной и в то же время необходимой цели], хотя некоторые из верующих не хотели этого. [Однако какую большую победу они одержали в результате!] 
6.    Они [желая напасть на караван с трофеями] спорили с тобой относительно истины [войны против тех людей, которые приютили у себя предводителей язычников] после того, как она стала ясна [благодаря Нашим откровениям и твоим разъяснениям того, что в любом месте их ожидает победа и успех] – так, будто их отправляют на смерть, а они смотрят [смерти в глаза]. 
7.    Вот Аллах обещал вам, что одну из двух групп вы точно получите [нескольких человек, находившихся в составе каравана, или войско, пришедшее на помощь каравану]. [Вместо того, чтобы одолеть это большое войско, в котором находились лидеры язычников] Вы хотели, чтобы вам достались слабые [плохо вооруженный караван]. Однако Аллах желает выявить [и возвысить] истину Своими словами [которые Он внушил в качестве откровения в тот момент;] [приказал вам сражаться с большим войском] и искоренить неверующих. 
8.    [Да! Аллах Всевышний пожелал этого] Чтобы утвердить истину [Ислам] и уничтожить ложь [неверие], даже если это ненавистно преступникам [из язычников]. 
9.    Вот вы попросили своего Господа о помощи, и Он ответил вам [на вашу мольбу]: «Я поддержу вас тысячью ангелов, следующих друг за другом». 
10.    И Аллах сделал это [отправил к вам на помощь ангелов] лишь радостной вестью, чтобы успокоить ваши сердца. И [не думайте, что победа от ангелов] помощь – только от Аллаха [а победитель – это тот, кто удостоился помощи Аллаха]. Поистине, Аллах – Достойный, Мудрый. 
11.    Вот Он наслал на вас дремоту, чтобы вы почувствовали себя в безопасности, и низвел вам с неба воду, чтобы очистить вас ею и удалить c вас грязь шайтана [его наущения о том, что вы погибнете от жажды], и чтобы укрепить ваши сердца [наполнив их терпением, стойкостью, а также твердой верой и убежденностью в помощи ­Аллаха] и утвердить этим [на поле боя] ваши стопы [вязнущие в песке]. 
12.    Вот внушил твой Господь ангелам: «Я – с вами [помогаю и поддерживаю вас]. Укрепите верующих [явившись в человеческом облике и принеся радостную весть, увеличив их количество и приняв непосредственное участие в битве]! В сердца неверующих я вселю страх. [А вы] Рубите им [неверующим] головы и рубите им пальцы». 
13.    Это [поражение, которое потерпели неверующие] – за то, что они восстали против Аллаха и Его Посланника. А кто восстает против Аллаха и Его Посланника [тот непременно будет наказан], ведь, поистине, Аллах суров в наказании. 
14.    Вот вам [ваше наказание]! Вкусите же его [сейчас в этой жизни]! Поистине, [кроме земной кары] неверующим – наказание в Аду. 
15.    О верующие! Когда вы встретите неверующих на поле боя, то не поворачивайтесь к ним спиной [отступая]. 
16.    А кто в этот день [битвы с неверующими] повернется к неверующим спиной [и побежит с поля боя] – за исключением тех, кто разворачивается [для занятия более выгодной позиции] для боя или для присоединения к [главному] отряду [например, делая вид, что отступает, а на самом деле присоединяется к более сильному отряду] – те навлекут на себя гнев Аллаха. И Ад – их пристанище! И ужасен такой итог!
17.    Не вы убили их [сами], а Аллах убил их! И не ты бросил [горсть песка в их сторону, попав в глаза каждому из них], когда бросал, а Аллах бросил [ибо все действия людей творятся Аллахом]. Это для того, чтобы Он [ваш Господь] наделил верующих благом от Себя. Поистине, Аллах – Слышащий, Знающий. 
18.    Вот она [милость, дарованная верующим]! Поистине, Аллах ослабляет козни неверующих. 
19.    [О неверующие!] Если вы просили решения, то решение уже пришло к вам [победили не вы, а мусульмане]. И если вы прекратите [проявлять враждебность к Посланнику Аллаха и воевать с ним], то это будет лучше для вас. Но если вы вернетесь [к войне с ним], то и Мы вернемся [к помощи ему]. Ваши сторонники вам уже ничем не помогут [и не отвратят от вас вреда], даже если их будет очень много. Поистине, [помощь] Аллах[а] – с верующими. 
20.    О верующие! Подчиняйтесь Аллаху и Его Посланнику [выполняя все повеления и избегая запретного]! И не отворачивайтесь от него [от повиновения], когда слышите [повеления Аллаха]. 
21.    И не будьте как те [иудеи, христиане и лицемеры], кто говорит: «Мы слышали», – а сами не слушают. 
22.    Поистине, наихудшие из живых существ [на земле] перед Аллахом – глухие [не слышащие истину], немые [не говорящие слов истины] и не понимающие [истины]. 
23.    И если бы Аллах знал, что в них есть благо, то Он обязательно дал бы им услышать [истину, чтобы они смогли понять ее]. Но даже если бы Он дал им услышать, они все равно бы отвернулись [от веры, не извлекая пользы из услышанного] с отвращением [даже если бы они уверовали, то все равно не проявили бы стойкости в вере, и вслед за признанием и подтверждением совершили бы вероотступничество]. 
24.    О верующие! Ответьте Аллаху и Посланнику [проявляя повиновение и отвечая на этот призыв с покорностью], когда он призывает вас к тому, что [духовно и физически] оживляет вас. И знайте, что Аллах проникает между человеком и его сердцем [то есть знает его тайны, может сохранить веру верующему и лишить ее неверующего]. И к Нему вы будете собраны [поэтому, пока еще не поздно, спешите проявить покорность Его Посланнику]. 
25.    И бойтесь смуты, которая охватит не только несправедливых среди вас [ее последствия затронут и остальных]. И знайте, что Аллах наказывает сурово.  
26.    И вспомните, как [на вашей родине в Мекке] мало вас было, и вас [язычники презирали и] считали слабыми на земле. Вы опасались, что [в любой момент] люди [неверующие] схватят вас. Но Он [Всевышний Аллах] дал вам убежище [в Медине], укрепил вас Своей помощью и дал вам благое пропитание, чтобы вы были благодарны [Аллаху за все эти многочисленные блага]. 
27.    О верующие! Не предавайте Аллаха и Посланника [не выполняя повеления] и не покушайтесь на вверенное вам [на хранение] имущество сознательно. 
28.    И знайте, что ваше имущество и ваши дети – это искушение [которым Аллах испытывает вас и которое может стать причиной греха и наказания, поэтому остерегайтесь нарушения Шариата из-за чрезмерной любви к ним], и что у ­Аллаха – великая награда [для тех, кто отдает предпочтение Его довольству перед всем остальным. Таким образом, соблюдая границы Аллаха в отношении вашего имущества и ваших детей, старайтесь удостоиться Его награды]. 
29.    О верующие! Если вы будете бояться Аллаха, то [благодаря вашей богобоязненности] Он даст вам способность отличать [хорошее от дурного], скроет ваши плохие поступки и простит вас [окончательно в Судный день]. Поистине, Аллах – обладатель огромной щедрости. 
30.    И вот [вспомни, как] неверующие строили козни, чтобы запереть [тебя в одном из домов], убить или изгнать тебя [из Мекки]. Они строили козни, и Аллах [выведя идолопоклонников к Бадру и показав им мусульман малочисленными, а затем подвергнув их поражению] разрушил их козни, а ведь Аллах – лучший из тех, кто воздает за коварство. 
31.    И когда им читают Наши аяты, они говорят: «Мы уже слышали это [то, что читает Мухаммад]. Если мы захотим, то сочиним что-то похожее. Ведь это – всего лишь сказки древних народов». 
32.    И [язычники] сказали: «О Аллах! Если это [то, что говорит Мухаммад] истина [идущая] от Тебя, то обрушь на нас с неба дождь из камней или подвергни [иной] мучительной каре [за наше отрицание]». 
33.    Но [несмотря на то, что они давно уже заслужили наказание] Аллах не станет их карать, пока ты среди них. [После того, как ты уйдешь от них] Аллах не станет их карать, пока они [оставшиеся среди них слабые верующие] просят прощения [искренне каясь передо Мной]. 
34.    Но как же Аллаху не наказать их, если они [заслужили наказание тем, что] не пускают мусульман к мечети аль-Харам?! Они [язычники] не являются Его [Аллаха] приближенными [аулия, как они об этом постоянно заявляют]. Поистине, Его приближенные – лишь те, кто остерегается Его [наказания], но большая часть их [язычников] не знает об этом [о том, что они лишены близости к Аллаху]. 
35.    Их [язычников] молитва возле Каабы была просто свистом и хлопаньем в ладоши. Вкусите же наказание за то, что вы не верили! 
36.    Поистине, неверующие расходуют свое имущество на то, чтобы сбивать [людей] с пути Аллаха. Они израсходуют его, а затем пожалеют об этом [увидев, что все их затраты не дали никакого результата], а позже потерпят поражение [уже в этой жизни]. А [в вечной жизни] неверующие будут собраны в Аду [для вечного мучительного наказания]. 
37.    [Это для того] Чтобы Аллах отделил плохого человека [неверующего] от хорошего [верующего], скинул плохих друг на друга, собрал их всех вместе и разместил в Аду. Они окажутся в убытке. 
38.    Скажи [о Мухаммад] неверующим, что если они прекратят [быть неверующими и враждовать с Пророком], то им простят все, что было раньше [из их убеждений и поступков]. Но если они вернутся [к прежнему], то уже известен пример прежних общин [которые были уничтожены за неверие и грехи]. 
39.    И сражайтесь с ними, пока не исчезнет смута [язычества] и пока вся религия не будет посвящена [одному лишь] Аллаху [ложные религии исчезнут, и люди будут поклоняться Ему Одному]. Но если они прекратят [быть неверующими], то Аллах видит все, что они делают [и воздаст им за их дела]. 
40.    А если они отвернутся [от истинной веры], то знайте, что Аллах – ваш Покровитель [уповайте только на Него и не обращайте внимания на их враждебность]. Как же прекрасен этот Покровитель! Как же прекрасен этот Помощник! 
41.    И знайте, что если вы захватили [у неверующих] трофеи, то пятая часть их принадлежит Аллаху [расходуется на Его пути], Посланнику [Аллаха], близким родственникам Посланника, сиротам, бедным и путникам [оказавшимся в трудном положении]. Если вы уверовали в Аллаха и в то, что Мы ниспослали Нашему рабу [Мухаммаду аяты, ангелов, победы и помощь] в день различения [когда истина и ложь были разделены] – в день, когда встретились два войска [в битве при Бадре]. Поистине, Аллах способен на все [в том числе, даровать победу меньшинству над большинством]. 
42.    И вы [во время битвы при Бадре] стояли на ближнем краю долины [со стороны Медины], а они – на дальней стороне. Караван же [принадлежавший язычникам] был ниже вас [ближе к морю]. И если бы вы заранее договорились [о битве с ними, и каждая из сторон знала бы силы другой], то [вы потеряли бы всякую надежду на победу, и таким образом] вы бы разошлись во мнениях по поводу времени и места [встречи, и битва не состоялась бы]. Однако все произошло так, чтобы Аллах [подготовил причины вашей встречи и] завершил дело [помощи Своим друзьям и разгрома врагов], которое уже было установлено [Аллахом в вечности]: чтобы погиб тот, кто погиб при ясном знании [увидев явное чудо], и чтобы выжил [обретя веру] тот, кто выжил при ясном знании. Поистине, Аллах – Слышащий, Знающий [обо всем]. 
43.    И Аллах показал их тебе во сне малочисленными. Но если бы Он показал тебе их многочисленными, то вы бы пали духом и стали бы спорить об этом деле [о сражении]. Но Аллах избавил вас [от разногласий]. Ведь Он знает о том, что [скрыто] внутри вас. 
44.    И Он [ваш Господь] показал их вам малочисленными, когда вы встретились, и вас показал им малочисленными [каждой стороне казалось, что войско противника малочисленно], чтобы довести до конца дело, которое уже было установлено [Аллахом в вечности]. Поистине, дела возвращаются к Аллаху [и по каждому Он вынесет решение, какое захочет]. 
45.    О верующие! Когда вы встречаете отряд [готовый сразиться с вами], то [не убегайте и] будьте стойкими и много поминайте Аллаха [говоря: «О Аллах! Оставь их без помощи и искорени их!»], чтобы обрести успех [в обоих мирах]. 
46.    Подчиняйтесь Аллаху и Его Посланнику [во всем] и не спорьте [как вы спорили перед битвой при Бадре], иначе вы падете духом и лишитесь сил. Будьте терпеливы! Поистине, Аллах с терпеливыми [помогает им и поддерживает их]. 
47.    Не будьте [мусульмане] подобны тем [неблагодарным людям], кто выходит из дома надменно и [делая все] напоказ людям, и кто сталкивал [людей] с пути Аллаха. [Наоборот, будьте богобоязненными и искренними] И Аллах охватывает [знанием] все, что они делают. 
48.    И вот шайтан, приукрасив им их дела, [пришел к ним и] сказал: «Сегодня никто из людей не победит вас. Поистине, я буду рядом». Но когда два войска встретились, он [шайтан] бежал, говоря: «Поистине, я не имею к вам отношения. Я вижу то, чего вы не видите. Поистине, я боюсь Аллаха. И Аллах суров в наказании». 
49.    Вот лицемеры и те, чьи сердца больны [сомнениями, увидев, что триста мусульман вышли против тысячного войска], сказали: «Эти люди обмануты своей религией [надеясь на нее, они подвергают себя такой опасности]». Но кто полагается на ­Аллаха [и вверяет Ему все свои дела, тот поступает правильно], ведь Аллах – Достойный, Мудрый. 
50.    И если бы ты [Мухаммад] видел, как ангелы уничтожают неверующих! Они бьют их по лицу и по спине [плетьми из металла] со словами: «Вкусите огненное наказание! 
51.    Это [мучительное наказание] – за то, что приготовили ваши руки [неверие и грехи]. Поистине, Аллах не поступает несправедливо с рабами [не наказывает незаслуженно]». 
52.    То же [произошло] и с родом [приближенными] Фараона и теми [неверующими], которые жили до них. Они отвергли знамения Аллаха, и Аллах наказал их за грехи. Поистине, Аллах – Сильный и Наказывающий сурово [неверующих].
53.    Это [наказание] – потому, что Аллах не отменяет [большое или малое] благо, которым Он одарил людей, пока они сами не изменят то, что в их душах [хорошие черты характера и нравственность]. Поистине, Аллах – Слышащий, Знающий [абсолютно все]. 
54.    То же [произошло] и с родом [и приближенными] Фараона и теми [неверующими], которые жили до них. Они посчитали ложью знамения своего Господа, и Мы уничтожили их за грехи, утопив род Фараона. Все они [неверующие] были злодеями [и навлекли на себя беду тем, что погрузились в неверие и грехи]. 
55.    Поистине, худшие из живых существ [на земле] перед Аллахом – неверующие. Они и не уверуют [ведь их сердца запечатаны]. 
56.    [Это] Те, с кем ты заключаешь договор [что они не будут помогать твоим врагам против тебя], но каждый раз они нарушают этот договор [помогая мекканским язычникам]. И они не боятся [ни критики и порицания за обман, ни гнева Аллаха]. 
57.    Если ты настигнешь их на поле боя, то будь с ними суров, чтобы показать пример тем [неверующим], кто позади них, чтобы это стало им уроком [и чтобы они больше не выступали против тебя]. 
58.    А если ты опасаешься предательства людей [с которыми ты заключил договор], то откажись от взятых обязательств [как они отказались, но сообщи им об этом, чтобы они не обвиняли тебя в вероломстве], чтобы все были равны. Поистине, Аллах не любит предателей. 
59.    И неверующие пусть не считают, что они вышли вперед. Поистине, им не предотвратить [наказания]. 
60.    Подготовьте против них сколько сможете [военной] силы и боевых коней, чтобы напугать врага ­Аллаха и вашего врага [язычников Мекки], а также тех, о ком вам неизвестно [лицемеров или иудеев], но кого знает Аллах. Сколько вы ни потратите на пути Аллаха, все это вернется к вам сполна [в виде награды]. С вами не обойдутся несправедливо [уменьшив вашу награду]. 
61.    И если они согласны на мир, ты тоже согласись на мир и полагайся на Аллаха. Поистине, Он – Слышащий, Знающий [абсолютно все].
62.    А если они захотят обмануть тебя [мирным договором, чтобы подготовиться к сражению против верующих], то тебе, поистине, достаточно ­Аллаха. Он поддержал тебя Своей помощью и верующими. 
63.    Он соединил их сердца [после вражды]. Если бы ты потратил все, что есть на земле, то не смог бы соединить их сердца, однако Аллах соединил их [Своим Могуществом]. Поистине, Он – Достойный, Мудрый. 
64.    О Пророк! Тебе и твоим верующим последователям достаточно Аллаха. 
65.    О Пророк! Побуждай верующих к сражению. Если будет среди вас двадцать терпеливых, то они победят две сотни. А если их [терпеливых] будет у вас сотня, то они победят тысячу неверующих, потому что те [неверующие] – люди неразумные. 
66.    Сейчас Аллах дал вам облегчение [отменив повеление сражаться против войска, которое в десять раз больше], потому что Он знает, что вы ослабли. Но если среди вас будет сто терпеливых, то они победят две сотни. А если у вас будет тысяча, то с разрешения Аллаха они победят две тысячи. Поистине, Аллах – с терпеливыми. [Он помогает им и поддерживает их] 
67.    Не следовало Пророку брать пленных, пока он не укрепился на земле. Вы [о верующие] хотите земных благ [получить выкуп за пленных], но Аллах хочет [для вас благ] вечной жизни [награды в ней]. И Аллах – Достойный, Мудрый. 
68.    Если бы не предварительное решение от Аллаха [разрешить вам брать трофеи и выкуп за пленных], то на вас обрушилось бы огромное наказание за это [за то, что вы взяли выкуп]. 
69.    Ешьте из того, что вы взяли [в качестве трофеев] дозволенным и чистым путем, и бойтесь Аллаха. Поистине, Аллах – Прощающий, Милующий [верующих]. 
70.    О Пророк! Скажи пленникам, которые находятся в ваших руках: «Если Аллах знает, что в ваших сердцах – благо [искренняя вера], то Он даст вам лучшее, чем то, что забрали у вас [то есть выкуп, – увеличит вам многократно достаток в этой жизни и подарит награду в жизни вечной], и простит вас [и ваши грехи]. Поистине, Аллах – Прощающий, Милующий [искренних верующих]. 
71.    А если они [пленники] захотят предать тебя [обманув], то ведь до того они предали Аллаха [будучи язычниками до Бадра], так что Он дал вам силу над ними. И Аллах – Знающий, Мудрый. 
72.    Поистине, верующие, которые переселились [на земли мусульман] и проявили усердие имуществом и [рискуя] жизнью на пути Аллаха [это мухаджиры], а также те, кто приютил [Пророка] и помог [верующим – это ансары] – все они друзья [и помощники] друг другу. А кто уверовал, но не переселился [из Мекки], тот не находится под вашей защитой [и они не получают трофеи], пока не переселятся. Если они попросят вас о помощи в делах религии, то вы обязаны им помочь [против неверующих], если только эта помощь не против людей, с которыми у вас мирный договор [не помогайте им, нарушая ваши мирные договоры]. И Аллах видит все, что вы делаете. 
73.    Неверующие – друзья [и помощники] друг другу [в том числе и в наследстве, поэтому вы не наследуете от них, а они – от вас]. И если вы не поступите так [если верующие не будут помощниками и друзьями друг другу], то на земле начнется смута и великий беспорядок [неверие окрепнет, а вера ослабнет]. 
74.    Кто уверовал, переселился и сражался на пути Аллаха, а также те, кто приютил [их] и помог [им], – [именно] они истинно верующие. Им – прощение и щедрый удел [в Раю]. 
75.    А кто уверовал позже, но также переселился и сражался вместе с вами, – они из вас [о мухаджиры и ансары]. Но родственники ближе друг к другу [в наследовании]. Таково предписание Аллаха [его предвечное решение в Хранимой Книге]. Поистине, Аллах знает обо всем.

8. Әл-Әнфәл (Табышлар) сүрәсе – Мәдинә чоры, 75 аять

Рәхимле һәм шәфкатьле Аллаһ исеме белән!

1.    [Расүлем! Бәдер сугышында ганимәт кулга төшергән сәхабәләр] Синнән ганимәтләр турында сорыйлар. Әйт: «Ганимәтләр – Аллаһныкы һәм Расүлнеке. Аллаһтан куркыгыз, арагыздагы хәлне төзәтегез. [Ганимәтләрнең бүлгәләнешен дә исәпкә алып, бөтен эшләрдә] Аллаһка һәм Расүлгә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) итагать итегез. Әгәр сез [чын мәгънәсендә] мөэмин кешеләр булсагыз».
2.    Инанучылар – Аллаһ искә алынган чакта [Аның бөеклеген олылап, мәңгелек бөеклегенә карата] йөрәкләре курку белән тулучылар, аларга Аның аятьләре укылган чакта, аларның иманнарын [куәт ягыннан] арттырыр, һәм алар [беркемгә дә өмет багламыйча, беркемнән дә курыкмыйча] Раббыларына гына тәвәккәл итәрләр [һәм бөтен эшләрен Аңа гына тапшырырлар].
3.    Алар [фарыз] намаз укырлар, Без аларны ризыкландырган нәрсәләрдән [Безнең юлда] сарыф итәрләр.
4.    Әнә шулар – чын инанучылар. Аларга Раббылары хозурында [югары] дәрәҗәләр, [бәндә буларак кылган кимчелекләре өчен] ярлыкау һәм [җәннәт нигъмәтләре кебек] ризык [әзерләнгән].
5.    [Синең сәхабәләрең ганимәтләр хакындагы вәкаләтнең кулларыннан алынып, Аллаһка һәм Расүлгә бирелүенә каршы чыкты, хәлбуки, монда алар өчен зур бер хәер бар иде]. Шулай ук Раббың сине өеңнән [Мәдинә Мөнәүвәрәдән] хак [һәм дөрес бер максат] белән [Бәдер сугышына] чыгарган иде. Юкса мөэминнәрнең бер өлеше моны теләмәгән иде. [Әмма ахырда нинди зур бер җиңү яуладылар].
6.    [Юнәлгән һәр тарафта җиңүче булачаклары Безнең вәхиебез һәм синең хәбәр итүең белән] Белдерелгәннән соң алар [һаман ганимәт йөкләнгән саксыз кәрванга түгел, ширекнең олугларын сыендырган җәмәгатькә каршы] хак [булган җиһад игъланын сайлавың] мәсьәләсендә синең белән сүз көрәштерделәр. Гүя алар үлемне күреп, куркып торган кебек булдылар.
7.    Менә Аллаһ сезгә ике таифәнең берсе сезнеке булачагын вәгъдә иткән иде. Сез исә [мөшрикләрнең олуглары да булган зур гаскәрне җиңү урынына] көче [һәм коралы] булмаганы эләксен иде, дип тели идегез. Аллаһ бит [шул чакта вәхи иткән] сүзләре белән [сезгә көчле булган гаскәр белән сугышуыгызны әмер итеп] хакны расларга һәм кяферләрне юк итәргә теләде.
8.    [Әйе!] Гөнаһлылар теләмәсә дә, хакны [Исламны] ныгыту һәм [ширек һәм инкяр кебек] ялганны юкка чыгарыр өчен [Аллаһы Тәгалә шулай теләде].
9.    Менә сез Раббыгыздан ярдәм сораган идегез. Ул сезгә: «Һичшиксез, Мин берсе артыннан берсе килгән мең фәрештә белән сезгә ярдәм итәчәкмен!» – дип [догагызга] җавап кайтарды.
10.    Аллаһ моны [фәрештә белән ярдәм итүне] бер сөенче булсын һәм күңелләрегез аның белән тынычлансын дип эшләде. [Ярдәмне фәрештәләрдән дип санамагыз]. Ярдәм – Аллаһтан гына. Һичшиксез, Аллаһ – Бөек [Җиңелмәс], Хикмәт иясе.
11.    Ул, Үзеннән бер иминлек булсын дип, сезне җиңел йокыга талдырды, сезне [олы-кече тәһарәтсезлектән] пакьләү, сездән шайтанның [сәбәп биргән җөнеблек] пычрагын алып ташлау, күңелләрегез [сабырлык, ныклык һәм Аллаһның ярдәменә ышаныч белән тулып] какшамасын һәм аякларны аның белән ныгыту өчен, өстегезгә күктән су иңдерде.
12.    Раббың фәрештәләргә: «Һичшиксез, Мин [мөселманнарга ярдәм мәсьәләсендә] сезнең белән бергәмен! Иман китерүчеләргә [кеше кыяфәтендә күренеп, сөенче алыгыз, саннарын арттырып һәм турыдан-туры сугышка катнашып] ныклык бирегез. Мин кяферләрнең йөрәкләренә курку салачакмын. Сез [ул имансызларның] муеннарына сугыгыз, аларның бөтен бармакларына сугыгыз», – дип вәхи итте.
13.    [Расүлем!] Бу [кяферләр башына төшкән җиңелү] – аларның Аллаһка һәм Аның расүленә каршы килгәннәре өчен. Кем дә кем Аллаһка һәм Аның расүленә каршы килсә, Аллаһның газабы бик каты бит.
14.    [И, кяферләр!] Бу [газабыгыз] – сезгә! [Хәзергә фани дөньяда] Татыгыз моны! [Өстәвенә] Ут газабы да, һичшиксез, кяферләр өчен [әзерләнгән].
15.    И, иман китерүчеләр! Әгәр сез кяферләр җәмәгате белән алар зур гаскәр хәлендә чакта очрашсагыз, аларга аркаларны бормагыз [борылып, качып китмәгез].
16.    Сугышыр өчен [уңайлырак бер тарафка чигенү өчен] урынын үзгәрткән яки [мөселманнардан] башка бер төркемгә кушылучылардан тыш, шул [кяферләр белән сугышкан] көнне аларга аркасын борган, һичшиксез, Аллаһның ачуына дучар булыр. Аның [дөньяда сугыш мәйданыннан качып, үлемнән котылыр өчен сыенган урыны бәрабәренә Ахирәттәге] торыр урыны җәһәннәм булыр. Бу барачак урын никадәр яман!
17.    [И, мөэминнәр!] Сез [үз көчегез белән] аларны үтермәдегез, ә Аллаһ [мөшрикләрнең күңеленә курку салып] аларны үтерде. [Расүлем! Бер уч туфрак алып, аларга таба] Ыргытып җибәргән вакытыңда да син [һәрберенең күзенә бәреп] ыргытмадың, ә Аллаһ [һәрберенә тидереп] ыргытты [чөнки колларның гамәлләрен бар итүче – Аллаһ, гамәлнең тәэсирле булып-булмавын билгеләүче дә – Аллаһ]. Ул [Раббыгыз моны кяферләрне юк итү һәм] мөэминнәрне яхшы бер имтихан белән сынар өчен [эшләде]. Һичшиксез, Аллаһ – Ишетүче, Белүче.
18.    Менә шулай [мөэминнәргә җиңү бирелде]! Һичшиксез, Аллаһ кяферләрнең хәйләсен зәгыйфьләндерә.
19.    [И, Кәгъбәнең япмасына ябышып: «Аллаһ! Ике гаскәрнең турырак юлда булганына һәм Синең хозурыңда кадерлерәгенә ярдәм ит!» – дип дога кылган кяферләр!] Әгәр җиңү сорасагыз, сезгә җиңү килде инде [Аллаһ, сезнең догагызга җавап итеп, мөэминнәргә җиңүне бирде]. Әгәр [Расүлуллаһка (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) дошманлыктан һәм аның белән сугышудан] ваз кичсәгез, бу сезнең өчен [ике җиһанда да] яхшырак. Әмма [аның белән сугышка] кайтсагыз, Без дә [аңа ярдәмгә] кайтырбыз. [Сан ягыннан] Күп булса да, җәмәгатегезгә бернинди файда да китермәс [һәм һичбер зарарны ераклаштырмас], чөнки Аллаһ мөэминнәр белән бергә.
20.    И, иман китерүчеләр! Аллаһка һәм Аның расүленә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) итагать итегез һәм аңардан йөз чөермәгез. Сез бит [пәйгамбәргә итагать итүне әмер иткән аятьләрне] ишетәсез.
21.    «Без ишеттек», – дигән, әмма тыңламаган [яһүди, насара һәм монафикъ] кешеләр кебек булмагыз.
22.    Һичшиксез, җан ияләреннән Аллаһ хозурында иң начары – [хакыйкатьне ишетмәгән] саңгыраулар һәм [дөресен сөйләмәгән] телсезләр ки, алар [хакны] аңламыйлар.
23.    Әгәр [бу саңгырау кяферләрдә туры юлны эзләп табу теләге булса да] Аллаһ аларда бер хәер [булганын] белсә, Ул аларга [хакыйкатьне] ишеттерер иде. Әмма аларга ишеттерсә дә, алар [иманнан] йөз чөереп борылырлар иде.
24.    И, иман китерүчеләр! Аллаһка һәм сезне терелтәчәк [гыйлем һәм шәһитлек кебек күркәм] нәрсәләргә сезне чакырган чагында Расүлгә [бу чакыруны каршы алып] уңай җавап бирегез. Белегез, һичшиксез, Аллаһ кеше белән аның йөрәге арасында тора. Һәм, һичшиксез, сез Аңа җыелачаксыз.
25.    Шундый бер [зур] сынаудан куркыгыз ки, ул арагыздан золым эшләгән кешеләргә генә килмәячәк. Белегез, Аллаһның газабы бик каты.
26.    [И, Мөхәммәднең (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) сәхабәләре!] Хәтерләгез, сез бит ул урында [ватаныгыз булган Мәккәдә, мөшрикләр тарафыннан] зәгыйфь саналган бер азчылык идегез һәм ул кешеләрнең сезне тиз генә тотачакларыннан курка идегез. Әмма Ул сезне [Мәдинәгә] сыендырды, ярдәме белән сезне куәтләде һәм сезне ризыкландырды, – бәлки, сез [моның кадәр нигъмәтләре өчен Аңа] шөкер итәрсез.
27.    И, иман китерүчеләр! Белә торып, [фарызларны һәм сөннәтләрне үтәмичә, ганимәт малларын урлап] Аллаһка һәм Аның расүленә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) хыянәт итмәгез, [арагызда булган] әманәтләрегезгә дә хыянәт итмәгез.
28.    Белегез, малларыгыз һәм балаларыгыз – [гөнаһка һәм газапка төшүегезгә сәбәп бирә торган] бер сынау [сак булыгыз, аларны сөйгәнегез өчен хыянәткә борылып, сыната күрмәгез]. [Ризалыгын алган һәркемгә исә] Аллаһ хозурында зур әҗер бар.
29.    И, иман китерүчеләр! [Кылачак яки калдырачак һәр эшегездә] Аллаһтан курыксагыз, [шул тәкъвалык аркасында] Ул сезгә [хакны ялганнан аера торган] бер [нур һәм] фуркан яралтыр, [дөньяда] сезнең начар эшләрегезне каплар һәм [Ахирәттә] сезне ярлыкар. Һичшиксез, Аллаһ – олуг фазыл Иясе.
30.    Кяферләр сине тотып бәйләргә, яки сине үтерергә, яки [Мәккәдән] куып чыгарырга теләп, сиңа тозак коралар иде. Алар бу мәкерләрен корганда, Аллаһ та [мөшрикләрне Бәдергә чыгарып, мөселманнарны аларга аз күрсәтеп, сугышны башлатканнан соң, аларны тар-мар иттереп] мәкерләрен бозды. Аллаһ исә – мәкер коручыларны җәзалаганнарның иң яхшысы. [Аның хәйләсе шундый көчле ки, аныкы белән чагыштырганда беркемнең хәйлә һәм тозагына игътибар да булмас].
31.    Аларга Безнең аятьләребезне укыган чакта [Нәдр ибне Харис кебекләр Коръәнне инкяр итәр өчен]: «Без [Расүлем укыганнарны] ишеттек инде. Теләгән булсак, моңа охшаш нәрсәне без дә сөйләр идек. Бу – әүвәлгеләрнең [уйдырмасы] язган хикәяләре генә», – диделәр.
32.    [Расүлем! Нәдр Коръәнне әкият дигәч, син: «Һәлак бул! Бу бит – Аллаһның сүзе!» – дигән идең, шул вакыт] Алар: «И, Аллаһ! Әгәр бу [Коръән] Синең хозурыңнан булган хак икән, күктән безгә таш яудыр яки интектергеч бер газап җибәр», – дигәннәр иде.
33.    Син араларында булган чакта, Аллаһ аларны җәзаландырмаячак. [Син араларыннан аерылгач та] Алар [тирәсендә калган зәгыйфь мөэминнәр] мәгъфирәт сораган чакта да, Аллаһ аларны җәзаландырмаячак.
34.    [Расүлем! Син һәм сәхабәләрең алар арасыннан тәмам аерылганнан соң] Аллаһ аларны ничек җәзаландырмасын?! Алар бит [Расүлуллаһ (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) һәм мөэминнәрне] Харам Мәчетенә [тәваф кылу өчен якын] җибәрмиләр, алар аның хуҗалары да түгелләр. Аның [Кәгъбәнең, саклап күзәтүчеләре булган чын] хуҗалары – [ширектән сакланган] тәкъвалык ияләре генә. Ләкин аларның күбесе [бу хакыйкатьне] белмиләр.
35.    Аларның [мөшрикләрнең] Бәйт янындагы догалары бер сызгыру һәм кул чабу гына иде. [Ул кяферләргә Бәдердә дә, җәһәннәмдә дә әйтәчәкләр] «Инкяр иткәнегез өчен, бу газапны татыгыз».
36.    Һичшиксез, кяферләр [кешеләрне] Аллаһ юлыннан яздырыр өчен [бик күп] малларын сарыф итәләр. Һәм тагын да [күбрәк] сарыф итәчәкләр. Ләкин соңыннан бу [чыгымнары бернәрсәгә дә ярамаганлыктан] алар өчен үкенечкә әйләнәчәк. Ахыр чиктә җиңеләчәкләр. Кяфер булганнар җәһәннәмгә тупланачаклар.
37.    Аллаһ кабахәтләрне пакь-ләрдән аерыр һәм, кабахәтләрне бер-берсе белән берләштереп, аларның барысын да бергә җәһәннәмгә ташлар өчен [шулай итте]. Алар [җаннарын да, малларын да югалтканнары өчен] – зарар күрүчеләр.
38.    [Расүлем!] Кяфер булганнарга: «Әгәр алар [Исламга кереп, сиңа дошманлыктан] ваз кичсәләр, элекке [начар] нәрсәләр аларга гафу ителәчәк. Әмма [дошманлыкка] кабат кайтсалар, әүвәлгеләрнең [башына төшкән илаһи газап] мисалы [һәм дошманнарны җәзалау күз алдында] булып үтте бит». [Алар бит Бәдердә иптәшләренең башына төшкәнне күрделәр. Һаман да инанмасалар, якында моның кебек бер бәланең үзләренә килүен көтсеннәр].
39.    [Мөшрикләрдә көферлекнең дөреслеге хакында] Бер фетнә дә калмаганчы һәм дин бөтенләй Аллаһныкы гына булганчыга кадәр, алар белән сугышыгыз. Әгәр алар [көферлектән] ваз кичсәләр, һичшиксез, Аллаһ бит – аларның ни кылганнарын [бик яхшы] күрүче.
40.    Әгәр алар [көферлектә калып, иманнан] йөз чөерсәләр, белегез ки, һичшиксез, Аллаһ – сезнең [Ярдәмчегез һәм] Яклаучыгыз. [Шулай булгач, Аңа таяныгыз, боларның дошманлыгын мөһим бернәрсә дип санамагыз]. Ул – нинди яхшы Яклаучы, нинди яхшы Ярдәмче [Ул ярдәм иткән кешеләр һичкайчан җиңелмәс].
41.    Белегез, [кяферләрдән] ганимәт итеп алган [хәтта энә, җеп кебек] һәрнәрсәнең биштән бере – Аллаһка, Расүлгә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм), [нәселдәшлек ягыннан якын, мохтаҗ] туганнарга, ятимнәргә, мохтаҗларга һәм юлда калганнарга. Әгәр сез Аллаһка һәм ике гаскәр очрашкан көнне, [Бәдердә хак белән ялган аерылган] фуркан көнендә колыбызга [Мөхәммәдкә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) иңдергән нәрсәләребезгә [аятьләргә, фәрештәләргә, җиңүләргә һәм ярдәмнәргә] ышансагыз [бу бүленешкә риза булырга тиешсез]. Аллаһ – [аз кешене күп кешегә җиңүче итүне дә исәпкә алып] һәрнәрсәгә кодрәтле. [Шуңа күрә саныгыз аз булуга карамастан, Бәдер көнендә сездән өч мәртәбә артыграк булган кяферләрне җиңдегез]. 
42.    Сез [Бәдер сугышында] даланың [Мәдинәгә] якын ягында идегез, алар исә ерак тарафында иделәр. [Мөшрикләрнеке булган] Кәрван исә сездән түбәндәрәк [диңгез яры буенда] иде. Әгәр [алар белән сугышыр өчен] сүз куешкан булсагыз, [һәр ике тараф та бер-берсенең көчен белсә, сез куркуга калып, җиңүдән өмет өзәр идегез, алар исә Расүлуллаһтан (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) куркуга төшәр иде һәм] аның вакыты хакында ихтилафка төшәр идегез [дә бу очрашу булмый калыр иде]. Әмма Аллаһ инде тәкъдир ителгән эшне [сезне бер урынга китерү сәбәпләрен] җиренә җиткерү, һәлак булучы, ап-ачык дәлилдән соң, һәлак булсын, [иман китереп] тере калучы да, ап-ачык дәлилдән соң, тере булып калсын өчен [болай итте]. Һичшиксез, Аллаһ – [һәрнәрсәне] Ишетүче, Белүче.
43.    Аллаһ сиңа аларны төшеңдә аз итеп күрсәтте. Әгәр Ул сиңа аларны күп итеп күрсәткән булса, сез куркуга калган булыр идегез һәм ул эш хакында [фикер каршылыгына төшеп] тарткалашыр идегез. Әмма Аллаһ [сезне ихтилафка төшермичә] килештерде. Һичшиксез, Ул – күкрәкләрегездә булган нәрсәне белүче.
44.    Аллаһ, тәкъдир ителгән эшне җиренә җиткерер өчен, [Раббыгыз сугыш кырында мөшрикләр белән] очрашкан вакытыгызда сезнең күзләрегезгә аларны сезгә аз итеп күрсәтте, сезне дә аларның күзләрендә азайтты. Бөтен эшләр дә Аллаһка кайтарылачак. [Шуннан соң Ул һәр мәсьәләдә теләгәнчә хөкем бирәчәк].
45.    И, иман китерүчеләр! [Сезнең белән сугышырга чыккан] Бер җәмәгать белән очрашкан чагыгызда [качмагыз] ныклык күрсәтегез һәм [яу мәйданында] Аллаһны күп итеп зикер кылыгыз, бәлки, сез [ике җиһанда да җиңү һәм саваплар яулап] уңышка ирешерсез.
46.    [Җиһадка чыгу һәм дошманга каршы нык тору кебек бөтен әмерләрдә] Аллаһка һәм Аның расүленә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) итагать итегез. [Бәдергә чыгу кебек фикер каршылыкларына төшмичә] Сүз көрәштермәгез, соңыннан куркуга төшәрсез һәм [сезне куәтләп, артыгыздан искән] җилегез [нигъмәтегез, гайрәтегез] китәр. Сабыр итегез. Һичшиксез, Аллаһ – сабыр итүчеләр белән.
47.    [И, мөселманнар!] Сез [нигъмәтләренең күплегеннән шөкерне оныткан һәм] масаеп, кешеләр күрсеннәр дип, йортларыннан [кәрванны коткару максаты белән] чыгучылар һәм Аллаһ юлыннан [кешеләрне] яздыручылар кебек булмагыз. [Сез тәкъва һәм ихлас булыгыз]. Аллаһ бит аларның кылганнарын [гыйлеме белән һәрьяктан] уратып алган.
48.    Шайтан аларга [Расүлуллаһка (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) дошманлык мәсьәләсендә] кылганнарын бизәп күрсәтте һәм [Сүрака ибне Мәлик сурәтендә аларга күренеп]: «Бүген кешеләрдән сезне җиңәрлек беркем дә юк, һичшиксез, мин дә – сезнең ярдәмчегез», – дип әйтте. Ләкин ике гаскәр бер-берсен күргәч, ул [шайтан] кире борылды һәм: «Минем сезгә катнашым юк. Һичшиксез, мин сез күрә алмаганнарны күрәмен. Мин [Аллаһның дусларына биргән ярдәм сүзен тотачагын шиксез белгәнем өчен] Аллаһтан куркамын. Аллаһның газабы бик каты», – диде.
49.    [Сезнең өч йөз кешелек куәтегез белән мең кешелек бер гаскәргә каршы чыкканыгызны күргәч] Монафикълар һәм йөрәкләрендә [шөбһәләрдән гыйбарәт] чир булган кешеләр: «Боларны диннәре алдаган [шуңа ышанып, үз-үзләрен шундый куркыныч астына куйганнар]», – диделәр. [Шулвакыт аларга Аллаһның каты газабы иреште]. Кем дә кем исә Аллаһка [ышану белән бөтен эшләрен Аңа тапшырып] тәвәккәл кылса, һичшиксез, Аллаһ – Бөек [Җиңелмәс], Хикмәт иясе.
50.    [Расүлем!] Әгәр син фәрештәләрнең йөзләренә һәм аркаларына [тимер камчы белән] суга-суга, кяферләрнең җаннарын алганнарын күрсәң иде! Татыгыз көйдерә торган газапны!
51.    [И, кяфер!] Бу – [җан яндыргыч газап] кулларыгыз әзерләгән [көферлек һәм гөнаһ кебек җәзаны кирәк кылган] нәрсәләр сәбәпле. Һичшиксез, Аллаһ колларга [нахакка газап биреп, аз гына да] золым итми.
52.    [Бу кяферләрнең кыланышы] Фиргавен гаиләсенең һәм алардан алдагыларның [кяферләрнең] гадәте кебек. Алар Аллаһның аятьләрен инкяр иткәннәр иде, һәм Аллаһ аларны гөнаһлары өчен газап кылды. Һичшиксез, Аллаһ – [җәза бирүдә бик] Куәтле, газабы бит каты.
53.    Бу [газап] – Аллаһ бер кавемгә биргән нигъмәтне үзгәртмәгәне өчен, алар күңелләрендә булганны [яхшы холыкны начар омтылышка] үзгәртмәсәләр. Һичшиксез, Аллаһ –Ишетүче һәм Белүче.
54.    [Бу кяферләрнең кыланышы] Фиргавен гаиләсенең һәм алардан алдагы [кяфер] кешеләрнең гадәте кебек. Алар Раббыларының аятьләрен ялганга санаганнар иде, Без аларны гөнаһлары өчен һәлак иттек һәм фиргавен гаиләсен суга батырдык. Һәммәсе дә [көферлек һәм гөнаһларга чумып, үз-үзләренә зарар китергән] залимнәр булдылар.
55.    Һичшиксез, җан ияләренең Аллаһ хозурында иң начары – көферлек кылучылар. Алар [инкяр итүдә нык торганнары өчен йөрәкләренә мөһер сугылганлыктан, бернинди хакыйкатькә дә] инанмаслар. [Расүлем! Моны бел һәм артык алар өчен үзәгең өзелмәсен].
56.    [Алар шундый кешеләр ки] Син алар белән килешү төзисең, шуннан алар һәрвакыт сүзләрен бозалар [Мәккә мөшрикләренә ярдәмгә ашыгалар]. Һәм алар [Аллаһның газабыннан да, мөселманнарның җиңә алуларыннан да] һич курыкмыйлар.
57.    Әгәр син алар белән сугышта очрашсаң, аларны тар-мар итеп, артларында булганнарны тарат. Бәлки, алар үгет алырлар [һәм кабат сиңа каршы күтәрелмәсләр].
58.    [Расүлем!] Әгәр [үзең белән килешү төзегән] бер кавемнең хыянәтеннән курыксаң, син дә гаделлек белән килешүне өз [һәм шуны сугыш алдыннан аларга белдер]. Һичшиксез, Аллаһ [сүз бозган] хыянәтчеләрне бер дә сөйми [һәм аларның мондый гамәлләреннән разый булмый].
59.    Кяфер булганнар [сезне] уздык дип санамасыннар. Һичшиксез, алар [Безне газап кылудан] гаҗиз калдыра алмаслар.
60.    [И, мөэминнәр!] Аларга каршы, булдыра алганча, [сугыш кирәк-яракларыгызга игътибар итеп] куәт һәм [Аллаһ юлында җиһад өчен] бәйләп тотылган атларны әзерләгез. Болар белән сез Аллаһның дошманнарын да, үзегезнең дошманнарыгызны да куркытырсыз, һәм дә алардан тыш сез [шәхсән] белмәгән, әмма Аллаһ [яхшы] белгән [яһүдиләр, монафикълар һәм гарәпләрдән булмаган] бүтәннәрне дә [куркытырсыз]. Аллаһ юлында нәрсә генә сарыф итсәгез дә, сезгә тулысынча кайтарылыр, һәм сез [гамәлегез юк ителеп яки савабыгыз киметелеп] золым күрмәячәксез.
61.    Әгәр алар солыхка омтылсалар, син дә аңа авыш һәм [алар белән килешү төзе] Аллаһка [тапшырып, Аңа гына] тәвәккәл кыл [да: «Болар солыхка баралар, әмма миңа бер хәйлә һәм тозак кормыйлармы икән?» – дип борчуга төшмә]. Һичшиксез, Ул бит – Ишетүче, Белүче.
62.    Әгәр алар сиңа хәйлә корырга теләсәләр, һичшиксез, сиңа Аллаһ җитә. [Шулай булгач, аларның тозакларына шулкадәр игътибар бирмә]. Ул – Үзенең ярдәме һәм мөэминнәр белән сине куәтләндерүче.
63.    Ул [Әүс һәм Хәзрәҗ кабиләләренең йөз дә егерме еллык дошманлыгыннан соң] аларның күңелләрен берләштерде. Син [аларның күңелләрендә булган нәфрәт һәм үч алуны бетерү өчен] җирдә булганнарның бөтенесен сарыф итсәң дә, аларның күңелләрен берләштерә алмаган булыр идең. Әмма [бөтен барлыкларның бердәнбер хуҗасы] Аллаһ [иң өстен куәте белән] алар арасын берләштерде. Һичшиксез, Аллаһ – Бөек [Җиңелмәс], Хикмәт иясе.
64.    И, Нәби! Сиңа [ярдәмдә] Аллаһ җитә, һәм дә сиңа ияргән мөэминнәргә дә.
65.    И, Нәби! Мөэминнәрне [кяферләр белән] сугышка өндә. Арагыздан егерме сабыр итүче булса, алар [дошманнарының] ике йөзен җиңәрләр. Әгәр [арагызда] йөз [сабыр итүче] булса, кяферләрнең меңен җиңәрләр, чөнки алар – [Аллаһтан ярдәм көтмәгәннәре өчен] аңламый торган бер кавем.
66.    Хәзер Аллаһ сезнең [сан һәм саулык ягыннан] зәгыйфь булганыгызны белгәнгә [бер кеше ике кешегә каршы торырлык итеп] сезгә җиңеллек бирде. [Аннары] Арагыздан йөз сабыр итүче булса, [дошманнарының] ике йөзен җиңәрләр. Әмма әгәр арагыздан [сабыр] мең [кеше] булса, Аллаһның теләге [һәм ярдәме] белән ике меңен җиңәрләр. Аллаһ бит сабыр итүчеләр белән бергә.
67.    [Исламны куәтләү өчен мөшрикләрне күпләп үтерү белән] Җирдә авырлык күрмичә, бер пәйгамбәргә дә [кяферләрне сугышта үтерми генә] әсирләр алу [һәм Исламның ныгуы өчен фидия акчасы алу] тиеш булмады. Сез вакытлы дөнья малын телисез [шуңа күрә, Бәдер сугышында алынган әсирләрне үтермичә, алар өчен фидия сорау мәсьәләсендә Расүлуллаһка (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) киңәшләр бирәсез]. Аллаһ исә [сезнең өчен] Ахирәтне тели [шуның өчен кяферләрне күпләп үтерергә сезгә әмер итә]. Аллаһ – Бөек [Җиңелмәс], Хикмәт иясе.
68.    Аллаһтан [ганимәт һәм әсирләр белән бәйле булган хөкемнәрне белдергән] бер язу электән булмаса, алган [фидия һәм шуның ише] нәрсәләр аркасында сезгә зур бер газап кагылган булыр иде.
69.    Инде [фидияләрне дә исәпкә алып, бөтен] ганимәткә алган нәрсәләрне хәләл һәм [күңелегез] хуш буларак ашагыз һәм Аллаһтан куркыгыз. Һичшиксез, Аллаһ – [гөнаһларны күпләп] Гафу итүче, Рәхимле.
70.    И, Нәби! Кул астыгызда булган әсирләргә әйт: «Әгәр Аллаһ күңелләрегездә [иман һәм ихлас кебек] хәер булганын белсә, сезгә үзегездән алынган нәрсәдән дә яхшырагын бирер һәм сезне ярлыкар. Аллаһ – Гафу итүче, Рәхимле».
71.    Әгәр алар [фидия бирү сүзен бозып, яки сиңа каршы сугышка чыгып, яки мөселман булганнан соң, аталарының динен сагынып, мөртәтлек кылу белән] сиңа хыянәт итәргә теләсәләр, алар бит моңарчы да [кяфер буларак, һәр колдан алынган иман сүзен бозып] Аллаһка хыянәт иткәннәр иде инде, әмма Ул алардан [сиңа көч һәм] өстенлек биргән иде. [Димәк, сиңа карата да хыянәт итү турында уйласалар, сине алардан өстен кылачак]. Аллаһ – Белүче, Хикмәт иясе.
72.    [Мөхәммәдкә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) һәм Коръәнгә] Иман китергән, [Аллаһ һәм Аның расүле (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) өчен ватаннарын ташлап] һиҗрәт кылган, [кяферләр белән сугышу өчен кирәк-ярак алып яки шәхсән сугышта катнашып] Аллаһ юлында маллары һәм җаннары белән җиһад кылганнар, [Мәккәдән мөһаҗир булып килгәннәрне үз йортларында] сыендырган һәм ярдәм иткәннәр – әнә шуларның берәүләре – икенчеләренә дуслар [ярдәмчеләр]. Әмма иман китереп, һиҗрәт кылмаганнарга исә [иң якын туганыгыз булсалар да] һиҗрәт кылганчыга кадәр, яклавыгыз юк. Әгәр алар [белән кяферләр арасында берәр сугыш чыгып] диндә сездән ярдәм сорасалар, аларга [һиҗрәт вазифасын кире каккан кешеләргә] ярдәм итәргә тиешсез, тик [бу ярдәм] сезнең белән килешү төзегән бер кавемгә каршы булмаса гына. Аллаһ сез кылган [тугрылык һәм хыянәт, тынычлык һәм сугыш кебек] нәрсәләрне күрүче.
73.    Әмма кяфер булганнарның берәүләре – икенчеләренә [ярдәмләшүдә һәм мирас мәсьәләсендә] дуслар. Әгәр сез аны [Аллаһы Тәгаләнең боерыгын] үтәмәсәгез, җирдә [Исламның зәгыйфьлеге һәм көферлекнең артуы кебек] бер фетнә һәм бозыклык чыгачак.
74.    Иман китергән, [дин хакына Мәккәдән Мәдинәгә] һиҗрәт кылган, Аллаһ юлында җиһад кылганнар һәм дә [фәкыйрь мөһаҗирләрне] сыендырган һәм ярдәм иткәннәр – әнә шулар ихлас иман китерүчеләр. Аларга ярлыкау һәм [бирелгән өчен берни дә соралмаган] мул ризык бар.
75.    Алар, моннан [Мәдинәгә беренче һиҗрәттән] соң иман китергән, һиҗрәт кылган һәм сезнең белән бергә җиһад кылганнар, – сездән. Аллаһның Китабында кан кардәшләре исә бүтәннәренә караганда [варис булырга] якынрак. Һичшиксез, Аллаһ – һәрнәрсәне белүче.
 

Фото: © пресс-служба ДУМ РТ, источник: tatar-inform.ru