Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Йусуф» - «Йосыф» (111 аятов)

Важность веры в замысел Аллаха 

В этой суре от начала до конца приводится история Пророка Юсуфа, сына Пророка Якуба.

«Всевышний Аллах рассказывает разные истории о пророках, и они повторяются — иногда с одним смыслом, но стилистически по-разному, в других словах. И была рассказана история Юсуфа (мир ему), но она больше не повторяется».

В суре «Юсуф» подчеркивается важность веры в замысел Аллаха, что напоминает верующим о необходимости оставаться непоколебимыми в своей вере и усилиях, полагаясь в конечном счете на божественное руководство. Воплощая в себе добродетели, о которых говорится в суре: всепрощение, честность и упорство, преодолении жизненных испытаний с достоинством, силой духа и непоколебимой верой в бесконечную мудрость и милосердие Аллаха.

12. Сура «Юсуф» - Мекканская, 111 аятов. 

С именем Аллаха Милостивого [ко всем на этом свете], Милующего [лишь верующих на том свете]. 

1.    Алиф. Лям. Ра. Это – аяты ясной Книги [Куръана, ниспосланного Всевышним Аллахом для различения истины и лжи]. 
2.    Поистине, Мы ниспослали ее в виде Куръана на арабском языке, чтобы вы могли понять его [смыслы]. 
3.    Мы рассказываем тебе самые прекрасные истории, внушая тебе в откровении этот Куръан, хотя прежде [до получения откровения] ты не знал об этом [и никогда не слышал истории о прежних пророках]. 
4.    И вот сказал Юсуф своему отцу [Якубу]: «О мой отец! Я видел [во сне] одиннадцать звезд, солнце и луну. Я видел, как они совершили мне земной поклон». 
5.    [Якуб] Ответил: «О сын мой! Не пересказывай этот сон своим братьям, иначе они [поймут значение сна и] задумают дурное против тебя. Поистине, шайтан человеку – явный враг. 
6.    И твой Господь изберет тебя [для пророчества], научит тебя толковать события [сны людей] и одарит совершенной милостью тебя и род Якуба [в обоих мирах] так же, как раньше Он одарил совершенной милостью твоих предков Ибрахима и Исхака. Поистине, твой Господь – Знающий, Мудрый». 
7.    Несомненно, Юсуф и его братья стали [великими] знамениями для всех, кто спрашивает [об их истории и хочет извлечь из нее урок для себя]. 
8.    И вот они [разговаривая между собой] сказали: «Отец любит Юсуфа и его брата [Буньямина] больше, чем нас, хотя нас много [мы старше и полезнее для отца]. На самом деле наш отец явно заблуждается [отдавая предпочтение им]. 
9.    [Кто-то из братьев предложил:] Убейте Юсуфа или оставьте его в чужой [незнакомой] земле [чтобы он не смог найти дорогу домой]. Тогда внимание вашего отца будет [целиком] направлено на вас. А после этого [после того как Юсуф исчезнет] вы [раскаявшись в этом грехе] станете праведными людьми [как перед Аллахом, так и перед вашим отцом]». 
10.    Один [самый справедливый] из них [понимая, что не сможет помешать им, и поэтому, стремясь свести вред к минимуму] сказал: «Не убивайте Юсуфа, а бросьте его на дно колодца, если вы решили что-то сделать [плохое с Юсуфом]. Люди из [проходящих мимо] караванов вытащат его». 
11.    [Братья, приняв окончательное решение] Сказали [своему отцу]: «О отец наш! Почему ты не доверяешь нам Юсуфа? Поистине, мы желаем ему [лишь] добра. 
12.    Отпусти его завтра с нами, пусть он насладится [едой и питьем] и поиграет [соревнуясь с нами в стрельбе из лука], и мы будем его оберегать». 
13.    [Якуб] Сказал [им в ответ]: «[Поскольку я очень люблю его и не могу без него] Мне грустно от того, что вы уведете его. Я боюсь, что волк растерзает его, когда вы [развлекаясь в другом месте] оставите его без присмотра». 
14.    Они ответили: «Если волк растерзает его – а ведь нас много [мы как одно целое – мы можем постоять друг за друга] – то мы сами понесем урон [потеряв нашего любимого брата]».
15.    Когда они [с трудом получив согласие отца] увели его и сообща решили бросить его на дно колодца, Мы внушили ему [Юсуфу, чтобы избавить его от одиночества на дне колодца и удостоить его милости]: «[Настанет день, когда] Ты [преодолев все невзгоды и обретя высокое положение] обязательно напомнишь им об этом поступке, но они даже не узнают тебя». 
16.    Вечером [после того, как братья бросили Юсуфа в колодец] они вернулись к своему отцу с [притворным] плачем. 
17.    Они сказали: «О отец наш! Мы ушли соревноваться [в беге и стрельбе из лука], а Юсуфа оставили стеречь наши вещи, и волк съел его. [Даже если бы ты доверял нам] Ты все равно не поверишь нам [из-за чрезмерной любви к Юсуфу], хотя мы говорим правду [а раз так, то как мы можем надеяться убедить тебя, если ты не доверяешь нам]». 
18.    Они принесли рубашку [Юсуфа] с ложной кровью [зарезанного ягненка], и [увидев это] он [Якуб] сказал: «О нет! Ваши души приукрасили вам [это скверное] дело. И [мне остается только проявить] прекрасное терпение [выразив довольство предустановлением]. Лишь Аллах может помочь [принять] то, что вы рассказали [и показать, как было все на самом деле]». 
19.    И [спустя несколько дней к колодцу] прибыл [шедший в Египет] караван, они [путники] послали водоноса [принести воды]. Он опустил ведро и [увидев, что за ведро схватился мальчик] сказал: «Вот радость! Это же – мальчик!» Они спрятали его среди товара [чтобы другие люди из каравана, увидев его, не захотели продать его в рабство]. Но Аллах знал обо всем, что они делали. 
20.    И они продали его за малую цену – всего за несколько [серебряных] дирхамов [испугавшись, что появится хозяин этого мальчика и заберет его у них]. [Они не просили высокой платы] Продешевив в этом. 
21.    И тот египтянин, который купил его, сказал своей жене [Зулейхе]: «Относись к нему хорошо. Возможно, он [вырастет рядом с нами и, приобретя опыт] будет нам полезен, или мы усыновим его [поскольку у нас нет собственных детей]». Так Мы укрепили Юсуфа на земле [вытащив его со дна колодца, даровали ему возможности в Египте]. И Мы научили его толкованию событий [и снов]. И Аллах победно выполняет Свои решения, однако большинство людей не знает об этом [они считают, будто сами обладают силой для совершения поступков]. 
22.    И когда [Юсуф] достиг зрелого возраста [тридцати лет], Мы дали ему мудрость и знание. Так Мы вознаграждаем людей добродетельных.  
23.    А женщина, в доме которой он жил [не устояв перед красотой Юсуфа], принялась соблазнять его. Она заперла двери и сказала: «Иди ко мне». Он сказал: «Молю Аллаха о защите [от прелюбодеяния]! Ведь он [твой муж] – мой господин, обеспечивший мне прекрасную жизнь [поэтому я не могу предать его]. Поистине, злодеи [никогда] не преуспеют». 
24.    Так она возжелала его, и он возжелал бы ее, если бы не увидел знамение своего Господа [указывающее на мерзость прелюбодеяния]. Так [даровав ему стойкость] Мы удалили от него зло [грехи] и разврат [прелюбодеяние]. Поистине, он был одним из Наших самых искренних рабов [которого Мы избрали для пророчества и защитили от совершения любых грехов]. 
25.    Они бросились к двери [он, чтобы убежать от нее, а она за ним], и она [схватив] порвала его рубаху сзади. В дверях они встретили ее господина [мужа]. [Чтобы оправдать себя] Она [Зулейха] воскликнула [пытаясь переложить вину на Юсуфа]: «Как можно наказать того, кто хотел причинить зло твоей жене?! [Нужно] Либо заключить его в тюрьму, либо подвергнуть болезненному [телесному] наказанию?!» 
26.    [Юсуф] Сказал [в свое оправдание]: «Это она пыталась соблазнить меня». А [в этот момент произошло чудо и] свидетель [грудной младенец в люльке] из ее семьи сказал: «Если его рубаха порвана спереди, то она говорит правду, а он лжет. 
27.    А если его рубаха порвана сзади, то она лжет, а он говорит правду». 
28.    И [муж этой женщины] увидев, что рубаха порвана сзади, сказал [ей]: «Все это – ваши женские козни. Поистине, ваши козни велики! 
29.    Юсуф, забудь об этом [и не рассказывай никому]! А ты [женщина] проси прощения [у Всевышнего Аллаха] за свой грех [намерение совершить прелюбодеяние и клевету], ведь ты поступила плохо!» 
30.    И [когда пошли слухи о красоте Юсуфа и стало известно о том, что произошло с женой вельможи] женщины в городе стали говорить: «Жена вельможи пыталась соблазнить юношу [молодого раба]! Она страстно влюбилась в него [Юсуфа]. И мы видим, что она впала в явное заблуждение». 
31.    И, услышав их сплетни, [Зулейха] послала за ними. Она велела приготовить им трапезу, дала каждой по ножу и [в тот момент, когда они стали очищать находившиеся перед ними фрукты] приказала [Юсуфу]: «Выйди к ним!» Когда [женщины] увидели его, то [были поражены его бесподобной красотой и] начали возвеличивать его так, что порезали ножами себе руки [и порезались, не чувствуя боли, потому что их сердца были полностью заняты Юсуфом] и [думая, что человек не может быть столь прекрасен] сказали: «Пречист Аллах [от любых недостатков, Который создал такую красоту]! Ведь это – не человек! Он – не кто иной, как благородный ангел!» 
32.    Она [жена вельможи] сказала [увидев реакцию женщин]: «Перед вами тот, из-за которого вы меня порицали [вы бы на моем месте поступили так же]. Я действительно пыталась его соблазнить, но он отказался [совершить прелюбодеяние]. Но если он [и сейчас] не выполнит мой приказ, то будет посажен в тюрьму и окажется унижен». 
33.    [Юсуф, услышав эти угрозы женщины] Сказал [обращаясь с мольбой к Всевышнему Аллаху]: «Господи! Тюрьма [которой меня пугают] мне милее того, к чему они меня склоняют. Если Ты не защитишь меня от их козней, то я [не выдержу и] уступлю им и окажусь в числе невежд [грешников]». 
34.    Господь ответил ему [на его мольбу] и защитил от их козней. Поистине, Он – Слышащий [и принимающий мольбы тех, кто обращается к Нему], Знающий [намерения и поступки всех]. 
35.    Затем они [знатные египтяне], увидев доказательства [его невиновности], все равно решили [чтобы прекратить начавшуюся в обществе смуту] посадить его в тюрьму на некоторое время [чтобы люди забыли о нем]. 
36.    И вместе с ним в тюрьму попали двое юношей. Один из них сказал: «Я видел [во сне], как готовлю вино [выжимаю для этого сок из винограда]». Другой сказал: «Я видел, как несу на голове хлеб, который клевали птицы. Растолкуй нам наши сны! Поистине, мы считаем тебя добродетельным [а значит, умеющим толковать сны]». 
37.    [Юсуф] Сказал [им в ответ]: «Еще до того, как вам принесут еду, я растолкую ваши сны. Это [толкование снов] – часть того, чему меня научил мой Господь. Поистине, я отрекся от религии людей, которые не верят в Аллаха и отрицают вечную жизнь.  
38.    И я последовал за верой моих предков Ибрахима, Исхака и Якуба. Нам [пророкам] не подобает поклоняться никому, кроме Аллаха. Это [единобожие] – из-за щедрости Аллаха к нам [к пророкам] и [посредством нас] к [всему] человечеству. Однако большая часть людей неблагодарны [своему Создателю]. 
39.    О мои спутники в тюрьме! Множество разных богов лучше или Аллах, Единственный, Побеждающий? 
40.    А поклоняясь чему-то помимо Него, вы поклоняетесь лишь именам, которые дали [идолам] вы и ваши предки [этих богов не существует на самом деле]. Аллах не ниспослал на них [на поклонение им] никакого довода. Вся власть принадлежит лишь Аллаху. Он повелел, чтобы вы не поклонялись никому, кроме Него. Это [поклонение только Аллаху Всевышнему] и есть правильная религия [опирающаяся на доводы разума и доказательства из священного Писания], но большая часть людей не знает [этого]. 
41.    О мои спутники в тюрьме! [Что касается толкования ваших снов, то] Один из вас [после освобождения из заключения, вернувшись к своим прежним обязанностям] будет поить своего господина вином, а другого распнут, и птицы будут клевать [мясо] с его головы. [Правду вы сказали или солгали, но] Решение уже принято [Всевышним ­Аллахом] по поводу того, о чем вы спросили». 
42.    Он [Юсуф] сказал тому, который должен был спастись: «Напомни обо мне своему господину». Но шайтан сделал так, что он [выйдя из тюрьмы] забыл напомнить [о Юсуфе] своему господину, и он [Юсуф] пробыл в тюрьме еще несколько лет. 
43.    [Когда подошло время освобождения Юсуфа из тюрьмы] Царь [Египта того времени увидел интересный сон и, собрав людей, обладавших умением толковать сны] сказал: «Я видел, как семь худых коров пожирают семь упитанных, а также семь зеленых колосьев и семь высохших. О знать! Растолкуйте мой сон, если вы умеете толковать сны».  
44.    [В ответ на эту просьбу правителя] Они [придворные мудрецы] сказали: «Это бессвязные сны. А мы не умеем толковать [подобные] сны». 
45.    Тогда тот из двоих, который спасся [и стал придворным виночерпием], вдруг вспомнил его [Юсуфа] спустя годы и сказал [царю]: «Я передам вам от него толкование. Отправьте меня [к нему]. 
46.    [Придя к пророку, виночерпий сказал ему:] «О Юсуф! О правдивейший! Расскажи нам о семи упитанных коровах, которых поедают семь худых, и о семи зеленых колосьях и семи сухих, чтобы я вернулся к людям [к царю и его придворным] и чтобы они узнали [толкование этого сна]». 
47.    [Юсуф] Сказал: «Вы будете усердно сеять семь лет подряд [это значение семи упитанных коров]. Урожай же оставляйте в колосьях [и сохраняйте, чтобы он не погиб], за исключением малого количества, которым вы будете питаться. 
48.    Затем [после семи урожайных лет] наступят семь тяжелых лет [это значение семи худых коров], которые поедят все, что вы запасете для них [то есть все, что вы сохранили из урожая], кроме малого количества, которое вы сбережете.
49.    Затем за этим [за семью годами трудностей] наступит год, который принесет людям обильные дожди, и они [люди] станут выжимать [плоды винограда и др]». 
50.    И [после возвращения виночерпия и его рассказа] царь приказал: «Приведите его [Юсуфа] ко мне!» Когда к нему [в темницу] пришел посланец [царя], он [Юсуф] сказал: «Вернись к своему хозяину и спроси его, что произошло с женщинами, которые порезали себе руки. Поистине, мой Господь знает об их кознях». 
51.    [Царь] Спросил [тех женщин]: «Что произошло, когда вы старались соблазнить Юсуфа?» Они ответили: «Упаси Аллах! Мы не знаем про него ничего дурного!» Жена [того] вельможи сказала: «Теперь правда раскрылась. Это я хотела соблазнить его, а он говорил правду. 
52.    [Узнав об этом, Юсуф сказал:] «Это [я добился огласки] для того, чтобы он [тот вельможа] узнал, что я не предавал его в его отсутствие. Поистине, Аллах не даст успеха козням предателей. 
53.    Я не оправдываю себя, ведь эго [нафс] человека призывает [его] к плохому [к низменным страстям], если только мой Господь не помилует его. Поистине, мой Господь – Прощающий, Милующий [Своих рабов]». 
54.    И царь сказал: «Приведите его ко мне. Я приближу его к себе [возьму его советником]» [пророк пришел к царю]. Поговорив с ним [и будучи пораженным правильностью речи и красотой Юсуфа], он [царь] сказал: «Сегодня ты приобрел положение и наше доверие». 
55.    [Юсуф] Сказал: «Поставь меня [управляющим] над сокровищницами [твоей] земли, ибо я – знающий хранитель [имею все необходимые навыки, умение и способности]». 
56.    Так Мы укрепили Юсуфа на земле [даровав ему невиданные возможности и власть]. Он мог занять любое положение, какое хотел [или мог поселиться, где хотел]. [В этом мире] Мы наделяем Нашей милостью [такой, как власть и богатство], кого пожелаем, но не лишаем награды [в вечной жизни] добродетельных [которые тверды в вере и богобоязненности и совершают хорошие поступки]. 
57.    Поистине, награда вечной жизни лучше [чем награда в земной жизни] для богобоязненных [верующих]. 
58.    [Когда наступили тяжелые и голодные времена] Братья Юсуфа [по совету их отца] прибыли [в Египет] и зашли к нему. Он узнал их, но они его не узнали. 
59.    И, снабдив их необходимым [ради чего они приезжали], он [Юсуф] сказал [им]: «Привезите ко мне вашего брата по отцу [Буньямина, для которого вы также просите долю]. Разве вы не убедились, что, поистине, я даю каждому сполна и принял вас у себя наилучшим образом? 
60.    Но если вы не привезете его ко мне, то я не стану отмеривать вам [и продавать продукты больше]. И тогда [не ждите от меня гостеприимства и] даже не приближайтесь ко мне». 
61.    Они ответили: «Мы постараемся уговорить его отца. Мы [верим, что] обязательно сделаем это [приведем Буньямина]».
62.    [Юсуф] Приказал своим слугам: «Положите [тайно] их деньги [которыми они расплатились за провизию] в их вещи, чтобы они узнали о них [и о нашем благодеянии], когда возвратятся к своим семьям. Может быть, они вернутся [к нам вместе со своим братом]». 
63.    И, вернувшись к отцу, они сказали: «Отец наш! Нам не будут больше отмеривать [и продавать провизию, если мы не привезем к правителю Буньямина]. [Поэтому в следующий раз] Отпусти с нами нашего брата, и [благодаря ему] мы получим [сполна] нашу меру. Мы обязательно будем оберегать его». 
64.    [Якуб, выслушав их] Ответил: «Неужели я доверю его вам так, как доверил прежде его брата? И Аллах – наилучший Хранитель. И Он – Милостивейший из милостивых». 
65.    Когда они развязали свои вещи, то обнаружили, что их деньги [которыми они расплатились за продукты] были возвращены им. Они [увидев это] сказали: «Отец наш! Что еще [помимо этого] можно желать [из добра]? Нам вернули наши деньги. [Теперь нет необходимости снова собирать деньги] Мы [поедем с ними и] обеспечим пропитанием наши семьи, сохраним нашего брата и привезем груз [дополнительно к нашим верблюдам] на еще одном верблюде [долю Буньямина]. Эта доля [что мы привезли сейчас] мала [нам не хватит ее для обеспечения наших семей, поэтому нам снова необходимо отправиться в путь, чтобы получить еще провизию]». 
66.    [В ответ на их слова Якуб] Сказал: «Я не отпущу его с вами, пока вы не поклянетесь ­Аллахом, что непременно вернетесь с ним, если только вы [все вместе] не попадете в окружение [и не погибнете]». Когда они поклялись ему [как он хотел], он [выражая свое упование на Аллаха и побуждая сыновей к соблюдению клятвы] сказал: «Аллах – Покровитель [и истинный свидетель] нашего договора». 
67.    И [приняв решение отправить их всех вместе, Якуб] сказал: «Сыновья мои! Не входите [в город] через одни ворота, а войдите через разные ворота. Я [советуя вам принять эти меры предосторожности] ничем не смогу избавить вас от [предопределения] Аллаха. Решение принимает только Аллах [и только Ему принадлежит вся власть в мире]. Только на Него я полагаюсь [во всех своих делах], и пусть только на Него полагаются все». 
68.    Они вошли [в Египет] так, как им велел отец. Это никак не избавило их от [предустановления] Аллаха, но таким было желание души Якуба, которое Аллах исполнил [защитив братьев]. Поистине, он [Якуб] обладал знанием, поскольку Мы обучили его [посредством откровения]. Однако большая часть людей не знает этого [смысла предопределения] [и предполагает, что меры предосторожности способны изменить предустановление]. 
69.    И когда [братья] зашли [все вместе] к Юсуфу, он позвал к себе своего брата [Буньямина] и [оставшись с ним наедине] сказал: «Поистине, я – твой брат [Юсуф, о потере которого ты горевал]. Не печалься из-за того, что они сделали [со мной]».
70.    Снабдив их необходимым, он положил чашу в мешок своего брата [Буньямина]. А затем [когда караван братьев вышел в путь] глашатай закричал: «О караванщики! Вы – воры». 
71.    Повернувшись к ним [к тем, кто искал чашу правителя], они [братья] спросили: «Что вы потеряли?» 
72.    Они ответили: «Мы потеряли [золотую] чашу царя [из которой он пил воду и которой мерил]. Кто принесет ее, получит столько [зерна], сколько может унести верблюд [в качестве вознаграждения]. Я ручаюсь за это [что обещанное вознаграждение будет выплачено]». 
73.    [Братья] Сказали: «Клянемся Аллахом! Вы знаете, что мы не пришли для того, чтобы вредить на земле [совершая преступления]. Мы не воры». 
74.    [Подчиненные Юсуфа] Спросили [их]: «Каково же наказание ему [вору по вашему закону], если вы лжете?» 
75.    Они ответили: «Наказанием того, в чьих вещах она [краденая чаша] будет найдена, должен стать он сам [вор станет рабом]. Так мы наказываем злодеев [воров]». 
76.    [Человек, назначенный для проверки, чтобы не вызвать подозрений] Начал [не с поклажи Буньямина, а] с их мешков до того, как обыскал мешок его брата. И он извлек ее [чашу] из поклажи его брата [Буньямина]. Мы научили Юсуфа этой хитрости [чтобы он оставил у себя своего брата], потому что по законам царя [Египта] он не мог удержать своего брата [наказание за воровство в Египте было другим], если бы того не захотел Аллах. Мы возвышаем по степеням [в знании] тех, кого пожелаем. Над каждым знающим есть еще более знающий [Всевышний Аллах же знает абсолютно все]. 
77.    [Братья] Сказали: «Если он украл, то ведь еще раньше воровал его брат [поэтому не удивительно, что он украл. Это у них семейное]». [Услышав эти слова] Юсуф скрыл [реакцию на эти слова] в своей душе и никак не проявил ее [ни словом, ни поступком]. Он только подумал [сказал про себя]: «Ваше положение [когда вы украли вашего брата у его отца, а потом обвинили в этом другого] еще хуже [чем обвинение в воровстве]. И Аллах лучше знает [правду] о том, что вы приписываете [мне]». 
78.    [Братья] Попросили [чтобы побудить Юсуфа к милосердию]: «О вельможа! Его [Буньямина] отец – глубокий старик [который не вынесет разлуки с любимым сыном]. Возьми [в рабство] вместо него одного из нас. Мы видим, что ты добрый человек». 
79.    [Юсуф, выслушав их] Ответил: «Упаси нас Аллах задержать кого-то [невиновного] вместо того, у которого мы нашли нашу вещь. Поступив так, мы [сами] совершили бы несправедливость». 
80.    Отчаявшись [получить прощение], они отошли [в сторону] посоветоваться [о том, что сказать отцу]. Старший из них [братьев] сказал: «Вы помните, что отец [взяв с нас слово] заставил нас поклясться Аллахом? И [вы помните] как до того мы плохо поступили с Юсуфом? [В соответствии с данным обещанием] Я не уйду из этой страны, пока отец [узнав об этом] не разрешит мне [вернуться], или пока не позволит мне Аллах [освободив моего брата]. Поистине, Он – лучший из выносящих решение. 
81.    Возвращайтесь к отцу и скажите: «Отец наш! Поистине, твой сын украл. Мы [увидев, что украденная чаша была извлечена из его вещей] свидетельствуем только о том, что знаем [но мы не видели, как он ее украл]. Мы ведь не знаем тайного [украл он или нет, или о том, что он украдет, когда давали тебе слово защищать его]. 
82.    [Если хочешь, отправь гонца и] Спроси жителей города, в котором мы были, и караван, с которым мы вернулись [они могут подтвердить наш рассказ]. Мы действительно говорим правду!» 
83.    [Узнав от них о случившемся, Якуб] Сказал: «Это ваши души исказили для вас правду [я не верю вам]. Но [лучше проявить] прекрасное терпение [согласившись с волей Аллаха]. Я надеюсь, что Аллах вернет мне [их] всех. Поистине, Он – Знающий, Мудрый». 
84.    И он отвернулся от них и сказал: «Как же жаль Юсуфа!» И его глаза побелели [и перестали видеть] от печали. Но он не проявлял свою печаль. 
85.    [Сыновья Якуба] Сказали: «Клянемся Аллахом, ты не перестанешь вспоминать Юсуфа, пока не станешь слабым или не умрешь». 
86.    Он ответил: «[Я не рассказываю о своей печали ни вам, ни кому-либо другому, чтобы вы пытались утешить меня] Мои жалобы и [невыносимая] печаль обращены лишь к Аллаху. И я знаю от ­Аллаха то, чего вы не знаете [о том, что Юсуф жив, и что Аллах исполнит мое желание встретиться с ним]. 
87.    О сыновья мои! Идите [в Египет] и [тщательно] разузнайте [все] о Юсуфе и его брате. И не теряйте надежды на милость Аллаха [что Он избавит своего раба от трудностей и одарит благополучием], ведь отчаиваются в милости Алл­аха только неверующие люди [отрицающие безграничную милость своего Господа, в которой они утопают]». 
88.    [Они отправились в путь и] Придя к нему [к Юсуфу], они сказали: «О вельможа! Нас и наш род постигла беда [сильнейшая засуха и голод]. Мы пришли [к тебе] с ничтожным товаром [который не берут торговцы]. Дай же нам [продуктов] сполна [несмотря на недостаточность наших средств] и [сверх того] окажи нам милость. Поистине, Аллах вознаграждает [людей] благотворителей». 
89.    [Юсуф] Ответил [им]: «Знаете ли вы, что сделали с Юсуфом и его братом, когда были невеждами [не понимая, насколько скверное дело совершили]?» 
90.    [Услышав это] Они спросили: «Неужели ты – Юсуф?» Он ответил: «Я – Юсуф, а это – мой брат. Аллах оказал нам [великую] милость [воссоединив нас после разлуки]. Поистине, если кто остерегается [запретного] и проявляет терпение [во время бедствий, тот будет вознагражден], ведь Аллах не лишает награды людей добродетельных». 
91.    Они сказали: «Клянемся Аллахом, Аллах возвысил тебя над нами [наделив богобоязненностью, терпением, властью, знанием и снисходительностью]. Мы же [тогда] ошиблись [поступив так с тобой]». 
92.    Он ответил: «Сегодня я не стану порицать вас. Да простит вас Аллах! Ведь Он – Милостивейший из милостивых. 
93.    Отправляйтесь с моей рубашкой [домой] и накиньте ее на лицо моего отца. Он сразу прозреет. А затем приведите ко мне всю семью». 
94.    И когда караван [в котором находились братья Юсуфа] вышел [из Египта], их отец [Якуб] сказал [тем, кто находился рядом с ним]: «Я, без сомнения, чувствую благоухание Юсуфа. [Я бы уверенно сказал, что он жив, если бы не опасался, что] Вы посчитаете меня сумасшедшим». 
95.    Ему ответили: «Клянемся Аллахом, ты все еще в старом заблуждении [из-за своей чрезмерной любви к Юсуфу, ты постоянно помнишь о нем и надеешься на встречу с ним]». 
96.    А когда пришел добрый вестник [принесший рубашку] и накинул рубашку на его [Якуба] лицо, тот прозрел и сказал [присутствующим]: «Разве я не говорил вам, что знаю от Аллаха то, чего вы не знаете?» 
97.    [Сыновья] Сказали: «Отец наш! Попроси прощения за наши грехи [у Всевышнего Аллаха]. Поистине, мы совершили ошибку». 
98.    Он ответил: «Я буду просить у моего Господа прощения для вас, поистине, Он – Прощающий [тех, кто раскаивается], Милующий [проявляющий милость к тем, кто приносит покаяние]». 
99.    [Якуб вместе со своей женой и всей семьей отправился в Египет] Когда они вошли к Юсуфу, он [гостеприимно] принял у себя родителей [обнял их] и сказал: «Войдите в Египет без опаски, если пожелает Аллах». 
100.    Он поднял своих родителей на трон [усадив рядом с собой], и они [вместе с сыновьями] совершили перед ним земной поклон [в знак приветствия]. [И тогда] Он [Юсуф] сказал: «Отец мой! Это и есть толкование моего прошлого сна [и вот он сбылся]. И Господь мой сделал его явью. Он проявил ко мне [великую] милость, освободив из тюрьмы, и привел [всех] вас из пустыни после того, как шайтан посеял между мной и моими братьями вражду. Поистине, мой Господь проявляет милость, к кому пожелает. Поистине, Он – Знающий, Мудрый. 
101.    Господи! Ты дал мне власть и научил толкованию событий [и снов]. О Создатель небес и земли! Ты – мой Покровитель [во всех моих делах] в этом мире и в мире вечном. Упокой же меня мусульманином [покорным Тебе] и причисли меня к праведникам [к пророкам, которые были до меня]». 
102.    Все это [то, что рассказывается в этой суре] – часть рассказа о тайном. И Мы ниспосылаем тебе это в откровении. Ты не был с ними [чтобы знать все подробности этого повествования], когда они вместе принимали решение [бросить Юсуфа в колодец] и строили козни [против него]. 
103.    И большинство людей не уверует, как бы сильно ты ни хотел этого [чтобы они уверовали].
104.    Ты же не просишь у них вознаграждения за это [за призыв к истине], ведь это [Куръан] – назидание для миров [ниспосланное Всевышним Аллахом]. 
105.    Как же много знамений [единственности и абсолютного могущества Аллаха] на небесах и на земле, мимо которых они проходят, отворачиваясь [видя их, но не размышляя о них]. 
106.    И большая их часть верит в Аллаха [признавая, что Он – Создатель мира, от Него пропитание и т.п], но они – язычники [поклоняются кому-то наряду с Аллахом]. 
107.    Неужели они [продолжая упорствовать в неверии] чувствуют себя в безопасности от того, чтобы наказание Аллаха покрыло их, или чтобы Час [конца света] настал внезапно, так что они даже не осознают [его наступление]?! 
108.    Скажи [им, о Мухаммад]: «Таков мой путь. Я и мои последователи призываем к Аллаху на основе ясных доводов. Пречист Аллах! Я не отношусь к язычникам». 
109.    И до тебя Мы отправляли посланниками только мужчин [а не ангелов] из селений, и им Мы давали откровение. Разве они [язычники] не ездили по земле и не видели, каким [ужасным] был итог тех [неверующих], которые жили раньше? Поистине, вечная обитель лучше [чем земная жизнь] для богобоязненных [кто оберегает себя от неверия и грехов]. Неужели вы не задумываетесь [об этом]?! 
110.    [Пусть никого не обманывает то, что Мы предоставляли неверующим отсрочку, оставляя их в достатке и благополучии. Подобные возможности Мы предоставляли и тем неверующим, которые жили до них] А когда посланники [приходившие к этим народам] отчаивались [и теряли надежду, что их народ уверует] и думали, что их отвергли, к ним приходила Наша помощь [обещанная пророкам]. И Мы спасали тех, кого Мы желали спасти [верующих]. Нашу кару нельзя отвести от [неверующих] преступников! 
111.    В историях о них [о пророках и их народах] – урок для обладателей разума. Это [Куръан] – не вымышленный рассказ, а подтверждение того, что было до него [прежних священных Писаний], [а также] объяснение всего [что необходимо знать о вере], верное руководство [избавляющее от заблуждения] и милость [ведущая к счастью в обоих мирах] для [истинно] верующих людей. 

12. Йосыф сүрәсе - Мәккә чоры, 111 аять.

Рәхимле һәм шәфкатьле Аллаһ исеме белән!

1.    Әлиф ләәм ра. Бу – [сүрәдә булган хәбәрләр Аллаһы Тәгаләдән иңдерелгән] ап-ачык булган [бөек] Китапның аятьләре.
2.    Һичшиксез, сез [мәгънәләрен һәм могҗизаларын тиешле рәвештә] аңлар өчен, Без аны гарәпчә бер Коръән итеп иңдердек.
3.    Без сиңа бу Коръәнне вәхи итүебез сәбәбе илә иң яхшы хикәяләү [юлы] белән белдерәбез. Моңа [вәхи килгәнчегә] кадәр исә син хәбәрсез кешеләрдән идең.
4.    Менә Йосыф [галәйһиссәлам] атасына әйтте: «И, әтием! Һичшиксез, мин төшемдә унбер йолдыз, кояшны һәм айны күрдем. Аларны миңа сәҗдә кылган хәлдә күрдем».
5.    [Улының бу төшен тыңлап торган Ягъкуб [галәйһиссәлам] Әйтте: «И, улым! [Син күргән бу] Төшеңне абыйларыңа сөйли күрмә, юкса, алар сиңа [мин саклап кала алмаслык бер рәвештә] тозак корырга уйларлар. Һичшиксез, шайтан – кешеләргә ап-ачык бер дошман. [Шайтан, арагызга кереп, аларны бер ялгышка этәрә ала].
6.    Болай булгач, Раббың сине [пәйгамбәр итеп] сайлаячак, сиңа [кешеләр төшләрендә күргән] хәбәрләрнең мәгънәләрен юрауны өйрәтәчәк, сиңа да, Ягъкуб [галәйһиссәлам] нәселенә дә, бабайларың Ибраһим һәм Исхакка [галәйһимәссәлам] биргән кебек, [ике җиһанда да] нигъмәтен бирәчәк. Һичшиксез, синең Раббың – Белүче, Хикмәт иясе».
7.    Һичшиксез, Йосыфта [галәйһиссәлам] һәм аның кардәшләрендә [гыйбрәт алыр өчен аять] сораучылар өчен [Аллаһы Тәгаләнең чиксез көчен һәм хикмәтен күрсәткән] билгеләр бар.
8.    Алар [үзара сөйләшкән вакытта] әйттеләр: «Әлбәттә, Йосыф һәм [ата-анасы да бер булган] карендәше [Бинйәмин] әтиебезгә бездән сөеклерәк. Хәлбуки, без – [бер-беребезгә бәйле булган көчле] бер җәмәгатьбез. Һичшиксез, атабыз – [аларны ныграк яратып, һәркемгә тиешлесен бирү мәсьәләсендә] ап-ачык бер ялгышлык эчендә.
9.    [Кардәшләр Йосыфтан [галәйһиссәлам] котылу чаралары табу турында ихтилафка төштеләр, берәве әйтте] Йосыфны үтерегез яки аны билгесез бер җиргә ташлагыз, шулчак атагызның йөзе сезгә генә юнәлер. Аның артыннан сез [кылган бер гөнаһыгыздан тәүбә итеп] янә игелек ияләре булырсыз».
10.    Араларыннан [иң инсафлы] берәве: «Йосыфны үтермәгез, әмма [аңа ни дә булса эшләсәгез] аны бер кое төбенә ташлагыз. Кәрваннарның берсе аны [табып] алыр. Әгәр [аны атасыннан аера торган бер] эш башкарасы кешеләр булсагыз, [мин әйткәнчә эшләгез]», – диде.
11.    [Бу карарны җиренә җиткерергә алынган кардәшләр] Әйттеләр: «И, атабыз! Ни өчен син Йосыфны безгә ышанып тапшырмыйсың? Шулай итеп, без – аңа яхшылык кына теләүчеләрбез.
12.    Иртәгә син аны безнең белән бергә [яланга] җибәр: рәхәтләнеп ашасын, эчсен һәм [ук атуда ярышып] уйнасын. Һичшиксез, без аны сакларбыз».
13.    [Ягъкуб [галәйһиссәлам] Әйтте: «Сезнең аны алып китүегез мине борчуга салыр. Аеруча, мин сез [читтәрәк бер җирдә шаулап] аннан гамьсез калган чакта, аны бүре ботарлап ташлар дип куркам».
14.    Алар әйттеләр: «Әгәр без бер җәмәгать була торып, аны бүре ботарлап ташласа, ул тәкъдирдә, һичшиксез, без зыян итүчеләрдән булырбыз».
15.    Алар [әтиләрен көчкә ризалатып] аны алып китеп, бер кое төбенә ташларга бердәм карарга килгәч, [аңа бик зур золым эшләделәр]. Без исә аңа [сөенечле хәбәр бирү өчен Җәбраилне җибәреп] вәхи иттек: «[Беркөн] Син аларның уйларында да булмаганда, аларга бу эшләрен хәтерләтәчәксең».
16.    [Йосыфны [галәйһиссәлам] коега ташлаганнан соң] Алар кичен елый-елый [хәсрәткә төшкән кыяфәт чыгарып] аталарына килделәр.
17.    Әйттеләр: «И, атабыз! Без [яланга] чыктык, [ук атышып] ярыша идек. Йосыфны исә әйберләребез янында калдырган идек, аны бүре ашаган. Без дөрес сүзле кешеләр булсак та, [Йосыфны аеруча нык сөйгәнең өчен] син безгә берничек тә ышанмассың инде.
18.    Алар [бәти суеп] аның күлмәгенә ялган бер кан [сөртеп, аталарына] алып килделәр. [Моны күргән Ягъкуб [галәйһиссәлам] Әйтте: «Нәфесләрегез сезгә [яман эшләр арасында мисалы] күрелмәгән бер эшне бизәп күрсәткән. [Миңа инде тәкъдиргә риза булып] Күркәм сабырлык [күрсәтергә генә кала]. Сезнең сөйләгәннәрегезгә каршы Аллаһтан гына ярдәм сорарга кирәк».
19.    [Мәдйәннән Мисырга таба юл тоткан] Бер кәрван [кое янына] килгәч, [су алырга] сучыларны җибәрделәр. Ул чиләген төшереп җибәрде [һәм чиләккә бер бала тотынып чыкканын күргәч]: «Әй, сөенечем! Бу бит – бер ир бала!» – диде. [Кәрвандагы бүтән кешеләр аны күреп һәм кол итеп сатып, файда итмәсеннәр дип] Аны маллары арасына яшерделәр. Аллаһ исә аларның ни кылганнарын күрүче иде.
20.    Алар аны аз бер бәягә – берничә дирһәмгә генә сатып җибәрделәр һәм аның өчен зур бәя сорамадылар.
21.    [Берничә мәртәбә кол итеп сатылганнан соң] Мисырдан аны сатып алган кеше хатынына: «Аның яшәр урынын яхшы кара. Бәлки, [киләчәктә] безгә файдалы булыр яки аны үзебезгә бала итәрбез», – диде. [Расүлем!] Без [аны] шулай [коткарганнан соң] Йосыфка [галәйһиссәлам] ул туфракта [бер] урын бирдек. Без аңа [төшләр юрау белән бәйле мөһим] вакыйгаларның тәгъбирен өйрәтик [тә, ул кешеләрне гаделлек белән идарә итсен һәм һәркемгә файдалы булсын] дип [аңа бу мөмкинлекләрне бирдек]. Аллаһ әмерләрен җиңү белән төгәлли, ләкин кешеләрнең күбесе белмиләр.
22.    Ул [Йосыф [галәйһиссәлам] акылы һәм бәдәне] җитлегү яшенә җиткәч, Без аңа [гадел] хөкем [итү] һәм [бигрәк тә төш юрау белән бәйле] гыйлем бирдек. Без [гыйлем һәм гамәл ягын кайгырткан] игелек ияләренә [картайган көннәрендә] шулай әҗерләрен бирәбез.
23.    Хатын хәйләгә барды ки, ул [Йосыф [галәйһиссәлам] исә аның өендә яши иде. Ул ишекләрне бикләде һәм: «Бире кил!» – диде. Ул исә: «[Зина кебек бер гөнаһка төшүдән] Аллаһ сакласын! Минем әфәндем каласы урынымны яхшы кылды. [Аңа карата мондый ялгыш эшләү вафасызлык һәм золым булыр иде]. Һичшиксез, [зина кебек гөнаһны эшләгән, бигрәк тә үзе яшәгән өйнең хуҗасына бу хыянәтне ярый торган эш итеп күргән] залимнәр уңышка ирешмәячәк», – диде.
24.    Ул хатын аны [Йосыф белән якынлык кылуны] теләде. [Зинаның кабахәтлегенә карата] Раббысыннан борһан [ачык бер дәлил] күрмәгән булса, аңа [якынлыкка] омтылыр иде. Без [кешеләргә хыянәт итү кебек бер] яманлык һәм [зина кебек] фахишәтне аңардан шулай бордык. Һичшиксез, ул – Безнең ихлас колларыбыздан иде.
25.    [Хатын Йосыфны [галәйһиссәлам] тотыйм, ул исә качыйм дип] Икесе дә узышып ишеккә ташландылар. Ул аның күлмәген арткы яктан [тартып] ертты. [Нәкъ шул вакытта] Ишек янында аның ирен очраттылар. Ул хатын [гаепне Йосыфка [галәйһиссәлам] аударыр өчен]: «Синең гаиләңә [зина кебек] бер яманлык [кылырга] теләгән кешенең җәзасы зинданга ябылудан яки тилмерткеч бер газаптан башка нәрсә була ала?» – диде.
26.    Ул [үз-үзен якларга мәҗбүр булгач]: «Ул мине аздырырга теләде», – диде. Шулчак [бер могҗиза булды һәм хатынның] гаиләсеннән [бишектә бәби хәлендә булган] бер шаһит [телгә килеп] шаһитлык итте: «Әгәр аның күлмәге алдан ертылган булса, хатын дөресен әйтә. Ул исә – [хатынның үзен котыртырга тырышуы дәгъвасында] ялганчылардан.
27.    Әмма әгәр аның күлмәге арттан ертылган булса, хатын ялган сөйләгән, ул исә – дөресләрдән».
28.    Ул [хатынның ире] аның [Йосыфның [галәйһиссәлам] күлмәген арттан ертылган килеш күргәч, [икесенә дә мөрәҗәгать итеп] әйтте: «[Әй хатыннар] Һичшиксез, бу – [эш] сезнең хәйләләрегездән берсе. Һичшиксез, сезнең хәйләгез [шайтанның хәйләсен хәтта кечкенә итәрлек кадәр] бик зур.
29.    И, Йосыф! [Синең сафлыгың, аның исә ялганы мәйданга чыкты, инде син] Моннан [вакыйганы читләргә сөйләүдән] йөз чөер. [И, хатын!] Син исә [зина кылырга теләвең һәм яла ягу] гөнаһың өчен [Аллаһы Тәгаләдән] ярлыкау сора. Һичшиксез, син гөнаһ кылучылардан булдың».
30.    Шәһәрдәге хатыннар әйттеләр: «Хатын егетне аздырырга маташкан. Һичшиксез, ул [Йосыф] гыйшык белән аның йөрәк пәрдәсен ерткан. Без аны ап-ачык адашу эчендә күрәбез».
31.    Ул [падишаһның хатыны] аларның хәйләләрен [һәм гайбәтләрен] ишеткәч, аларга [чакырулар] җибәрде дә алар өчен таяна торган урыннар әзерләде, һәрберсенә берәр пычак бирде һәм [алар каршыларындагы җимешләрне әрчеп торганда, Йосыфка [галәйһиссәлам]: «Алар янына чык [та, сәлам бир]», – диде. Хатыннар аны күргәч, [үзләренең күзләрендә] аны олыладылар һәм [аның гүзәл йөзе каршында үз-үзләрен онытып] кулларын кискәләделәр һәм [мондый бер кеше була алмый дигән фикергә килеп]: «Аллаһ сакласын! Бу бит – кеше түгел. [Булса да] Бу – хөрмәтле бер фәрештәдер», – диделәр.
32.    [Падишаһның хатыны] Әйтте: «Бу – ул кеше, сез аның аркасында мине [түземсезлектә] гаепләдегез. Мин аны кызыктырдым, әмма ул [зинага төшүдән] сакланды. Әгәр ул минем әмер иткән бу эшне [хәзер дә] эшләмәсә, һичшиксез, зинданга ябылачак һәм түбәнсетелгән кешеләрдән булачак».
33.    [Йосыф [галәйһиссәлам] Аллаһы Тәгаләгә ялварып] Әйтте: «И, Раббым! Зиндан болар [хатыннар] өндәгән нәрсәдән миңа сөеклерәк. Әгәр Син аларның хәйләләрен миннән алмасаң, мин [нәфесемә бирелеп] аларга авышырмын да, [харамнан сакланмаган] наданнардан булырмын».
34.    Раббысы [догасын] кабул итте, аларның хәйләсен аңардан алды. Һичшиксез, Ул – Ишетүче, Белүче.
35.    Шуннан, [аның гаепсез булуына] дәлилләр күргәннән соң, алар [бу фетнәне бетерер өчен] бервакытка кадәр [генә булса да] аны [зинданга] ябарга булдылар.
36.    Аның белән бергә зинданга ике егет тә ябылды. Аларның берсе [күргән төшен юратыр өчен аңа]: «Һичшиксез, мин үземнең хәмер [әзерләнә торган йөзем] сыкканымны күрдем», – диде. Икенчесе: «Һичшиксез, мин үземне күрдем, [имеш] башым өстендә икмәк йөртәмен, кошлар исә шуны ашыйлар [икән]. Безгә моның тәгъбирен хәбәр итче. Һичшиксез, без сине игелек ияләреннән дип күрәбез», – диде.
37.    [Йосыф [галәйһиссәлам] Әйтте: «Сезгә [төшегездә яки чынлыкта] ашатыласы ризыкларыгыз килеп тә җитмәс, мин сезгә аңарчы аның мәгънәсен [һәм кайчан сезгә китереләчәген] хәбәр итәрмен. Бу – [шәкелдә төшләрне юрау һәм киләчәк турындагы яшерен мәсьәләләр белән бәйле белемем юраучы һәм йолдызчы булганым өчен түгел] Раббымның миңа [илһам һәм вәхи юлы белән] өйрәткән нәрсәләреннән. [Раббым миңа бу өстен гыйлемнәрне нигә биргәнен беләсезме?] Һичшиксез, мин Аллаһка инанмаган һәм Ахирәтне инкяр иткән [һәм потларга табынган] бер кавемнең динен кире кактым.
38.    Мин аталарым Ибраһим, Исхак вә Ягъкубның (галәйһимүссәлам) Аллаһның берлеге һәм Ахирәткә иман китерүгә нигезләнгән хак] диненә иярдем. Безгә Аллаһка һичбер нәрсәне ширек кушарга ярамый. Бу – Аллаһның безгә һәм кешеләргә карата [булган бөек] фазылыннан, ләкин кешеләрнең күбесе [бу игелекне белә торып] шөкер итмиләр.
39.    И, минем зиндан иптәш-ләрем! [Сезнеңчә] Бик күп [алтын, көмеш һәм тимер кебек мәгъдәннәрдән ясап табынган] аерым-аерым раббыларыгыз яхшыракмы, әллә [илаһлык Аныкы гына булган] бердәнбер һәм [каршында беркем дә түзә алмаслык дәрәҗәдә җиңүче һәм] көчле булган Аллаһмы?
40.    Аны ташлап, сез үзегез һәм аталарыгыз уйлап тапкан исемнәргә генә табынасыз. Алар [табынырга лаек илаһлар икәнлеге] хакында Аллаһ бернинди дәлил дә иңдермәде. Хөкем [итү вәкаләте] – Аллаһныкы гына. Ул Үзеннән башка берәүгә дә гыйбадәт итмәвегезне әмер итте. Бу – [гыйбадәтнең Аллаһы Тәгаләгә генә булуы акыл ягыннан да, илаһи китаплар белән дә дәлилләнеп исбат ителгән] дөрес дин, ләкин кешеләрнең күбесе [бу дәлилләрне аңламаганнары өчен нәрсәнең дөрес, нәрсәнең ялгыш булганын] белмиләр.
41.    И, минем зиндан иптәш-ләрем! Инде сезнең берегезгә [төшен юрауга] килгәндә, ул [кыска бер вакыт эчендә зинданнан котылып, элекке вазифасына кайтачак һәм] хуҗасына хәмер эчерәчәк. Әмма икенчегез тәрегә кагылачак һәм кошлар аның башыннан [итен] ашаячак. [Сез дөресен сөйләгән булсагыз да, ялган сөйләгән булсагыз да, берни дә үзгәрмәячәк] Үзе турында хөкем сораган эшегез [Аллаһы Тәгалә тарафыннан] хәл ителгән».
42.    [Зинданнан чыгачагын аңлаган кеше Йосыфка [галәйһиссәлам] иректән нәрсә теләгәнен сораган]. Ул икесе арасыннан һичшиксез котылачагын белгән кешегә: «Мине хуҗаң янында [бөтен сыйфатларым белән] телгә ал», – диде. Әмма шайтан аңа [зинданнан чыккан кешегә Йосыфның [галәйһиссәлам] хәлен] хуҗасына хәтерләтергә оныттырды, шул сәбәпле ул берничә ел зинданда калды.
43.    [Йосыфның [галәйһиссәлам] зинданнан котылуы якынайган чакта] Хөкемдар [төш күреп, бу төшнең тәгъбире хакында зур гыйлем ияләрен җыеп, аларга] әйтте: «Һичшиксез, мин җиде арык сыерның җиде көр сыерны ашаганын күрдем. Янә җиде яшел башак белән [җиде] коп-коры бүтәннәрен [күрдем]. И, олуг кешеләр! Әгәр сез [чыннан да] төш юрый алган [һәм бу юнәлештә тәҗрибә казанган] кешеләр булсагыз, миңа төшем турында хөкем бирегез».
44.    [Хөкемдарның бу таләбенә карата] Алар: «[Болар] Бәйләнешсез төшләр. Без ул төшләрне юрый алмыйбыз», – диделәр.
45.    Әмма теге икәве арасыннан котылганы һәм [бик озак] вакыттан соң хәтерләгәне: «Аны сезгә мин хәбәр итә алам. Мине [хәзер үк зиндандагы бер затның янына] җибәрегез», – диде.
46.    [Бу кеше Йосыф [галәйһиссәлам] янына килгәч әйтте:] «И, Йосыф! И, [үзе дә, сүзе дә] тугры [кеше]! [Төштә күрелгән] Җиде арык сыерны ашаган җиде көр сыер хакында безгә хөкем бир, һәм җиде яшел башак белән [җиде] коп-коры булган бүтәннәре [хакында да безгә хәбәр ит]. Мин кешеләргә кайтыйм да, бәлки, алар [үзләренә файда китергән бу тәгъбирне һәм синең кебек фазыйләтле бер затның зиндандагы хәлен] белерләр».
47.    [Йосыф [галәйһиссәлам] Әйтте: «Гадәтегезчә, җиде ел иген чәчерсез. Шуннан [ул елларда] ашаганыгызның бик азыннан кала, нәрсә урсагыз да, аны башакта калдырыгыз. [Болай итсәгез, корткычлар зарар китерә алмас].
48.    Шуннан [корылыгы белән] бик авыр җиде ел киләчәк. Алар, [чәчүлеккә дип] саклаган бик аз нәрсәдән башка, әзерләгән нәрсәләрегезне ашап бетерәчәк.
49.    Шуннан моның артыннан бер ел киләчәк ки, кешеләргә анда яңгыр белән ярдәм булачак һәм янә [күп итеп уңыш алганлыктан, йөзем, зәйтүн һәм көнҗет кебек сыгыла торган җимешләрдән су] сыгачаклар».
50.    [Бу юрау килеп ирешкән] Хөкемдар: «[Тиз генә] Аны миңа китерегез!» – диде. Илче аңа килгәч [унике ел ябылуда торса да, тиз генә чыгарга ашкынмаган, гаепсезлеге хакында бер тикшерү үткәртеп, һәркем алдында саф булып калуын теләгәне өчен Йосыф [галәйһиссәлам]: «Әфәндеңә кайт та, кулларын кискәләгән хатыннарның хәле турында сора үзеннән. Һичшиксез, минем Раббым – аларның хәйләләрен белүче», – диде.
51.    [Илче бу хәбәрне алып кайткач, хөкемдәр хозурына ул хатыннарны чакыртып] Әйтте: «Сез Йосыфны кызыктырганыгыз хакында ни диярсез?» Әйттеләр: «Аллаһ сакласын! Без аның хакында бернинди начарлык та белмибез». Падишаһның хатыны [түзә алмыйча] әйтте: «Хәзер хак ачыкланды. Мин аны [нәфесен котыртып] кызыктырдым. Һичшиксез, ул – [үзенең гаепсезлеген әйтүе мәсьәләсендә] дөрес [сөйләгән] кешеләрдән».
52.    [Йосыф хатыннарның бу җавабын үзенә китергән илчегә әйтте:] «Бу – [мәсьәләнең ачыклануында шулкадәр кыставым] ул [падишаһ] минем аның югында хыянәт кылмавымны һәм Аллаһ хыянәтчеләрнең хәйләсен уңышка ирештермәячәген белсен өчен.
53.    Мин нәфесемне акламыйм. Һичшиксез, Раббымның рәхмәте булмаса, [кешегә бирелгән] нәфес [шәһвәтләргә авышу кебек] начар нәрсәләрне әмер итә. Һичшиксез, минем Раббым – Гафу итүче, Рәхимле».
54.    [Шулчак] Хөкемдар: «Аны миңа китерегез дә, мин аны үзем [киңәшләренә колак салыр] өчен якын кеше итим», – диде. Ул [Йосыф [галәйһиссәлам] аның белән сөйләшкәч [аның нурлы йөзенә хәйран калган хөкемдар]: «Син – бүген безнең янда зур дәрәҗә иясе һәм имин кешесең», – диде.
55.    Ул: «Мине бу җирнең хәзинәләренә [түрә итеп] билгелә. Һичшиксез, мин – [аларны лаек булмаган бәндәләрдән] саклаучы һәм [икътисад мәсьәләләрен] белгән кешемен», – диде.
56.    [Расүлем!] Теләгән җирендә урнаша алсын өчен, Без Йосыфка [галәйһиссәлам] ул туфракта мөмкинлек [һәм куәт] бирдек. Без [хакимлек һәм байлык кебек бөтен нигъмәт һәм] рәхмәтебезне теләгәнебезгә [дөньяда да] ирештерәбез. Һәм Без [иман вә тәкъвалыкта нык торган] игелек иясе колларыбызның әҗерен юк итмибез.
57.    Ахирәт әҗере иман китерүчеләр һәм [гөнаһлардан сакланган] тәкъвалык ияләре өчен [дөнья нигъмәтләреннән] яхшырак.
58.    [Кәнган илендә коточкыч корылыкка дучар булган] Йосыфның [галәйһиссәлам] кардәшләре [Мисырга] килде һәм аның янына керделәр. Ул аларны таныды, алар исә аны танымадылар.
59.    Ул аларны [килгән максатларына ирештереп, йөкләрен төяп] ихтыяҗлары белән тәэмин иткәч, әйтте: «[Сез] Атагыз бер [аналарыгыз башка] булган энегезне миңа китерегез. Күрмисезме, һичшиксез, мин бит [һәрбер карендәшегезгә аерым-аерым] үлчәүне тутырам, һәм мин – кунак хөрмәтләүчеләрнең иң яхшысымын.
60.    Әмма әгәр аны миңа алып килмәсәгез, артык сезгә минем янымда үлчәнәчәк бер ризык юк, хәтта миңа якынлашмагыз да».
61.    Әйттеләр: «Без аны хәйлә белән [булса да] атасыннан сораячакбыз. Һәм, һичшиксез, без – [моны] үтәрлек кешеләрбез».
62.    [Йосыф [галәйһиссәлам] үлчәүдә торган] Хезмәтчеләренә әйтте: «[Ризык алыр өчен түләгән] Акчаларын йөкләре эченә куегыз, бәлки, алар гаиләләренә кайткач моны [күргәч, игелегебезне] аңларлар һәм, бәлки, алар [энеләрен алып, безгә кире] кайтырлар».
63.    Аталары янына кайткач: «И, әтиебез! [Бинйәминне хөкемдарга алып бармасак, бүгеннән соң] безгә артык ризык үлчәмәячәкләр. [Алдагы сәфәребездә] Безнең белән бергә энебезне дә җибәр һәм [аның аркасында күп итеп] үлчәү алыйк. Һичшиксез, без аны саклаячакбыз», – диделәр.
64.    Ул [Ягъкуб [галәйһиссәлам] аларны тыңлап торганнан соң]: «Аны сезгә, элек кардәшен дә ышанып биргәнем кебек, ышанып биримме? [Мәҗбүр булып, аны сезнең белән җибәрүне кабул итсәм дә, саклауны сезгә түгел, Аллаһы Тәгаләгә генә тапшырам]. Аллаһ саклаучы буларак [сездән дә, һәркемнән дә] яхшырак. Ул – Мәрхәмәтлеләрнең иң мәрхәмәтлесе», – диде.
65.    Әйберләрен ачкач, [ризык алыр өчен түләгән] акчаларын үзләренә кире бирелгәнен күрделәр һәм: «И, әтиебез! Без [моннан башка] нәрсә тели алабыз? Менә безгә кире бирелгән акчабыз. [Моннан соң яңа бер акча әзерләргә дә кирәклек калмагач, моның белән барырбыз] Гаиләбезгә азык-төлек алып кайтырбыз, энебезне дә сакларбыз һәм [үз дөяләребезнең йөгенә өстәп] бер дөя йөге үлчәмендә артык ризык алырбыз. Бу [алып кайткан ризыгыбыз] исә [безнең ихтыяҗларыбызны капламаслык дәрәҗәдә] бик аз бер үлчәм [шуңа күрә алдан ук ризык белән тәэмин ителүебез өчен юлга чыгарга кирәк]», – диделәр.
66.    [Аларның бу сүзләренә] Ул: «Сез камалышка калмасагыз гына, аны миңа тулысынча алып кайтачагыгыз хакында Аллаһ белән ант итмичә, аны сезнең белән бергә җибәрмәячәкмен», – диде. Алар аңа ант иткәч, ул: «Без сөйләгән бу нәрсәгә Аллаһ – Яклаучы», – диде.
67.    Ул [аларның барысын бергә җибәрергә карар биргәч]: «И, улларым! [Мисырга] Бер генә капкадан кермәгез, аерым-аерым капкалардан керегез. Мин Аллаһтан [киләчәк каза һәм кадәр белән бәйле] һичбер нәрсәне дә сездән ерагайта алмыйм. [Һәр мәсьәләдә тулы мәгънәдә вәкаләт һәм] Хөкем – Аллаһта гына. Мин [кылган яки калдырган һәр эштә] Аңа гына тәвәккәл иттем. Тәвәккәл итүчеләр исә Аңа гына тәвәккәл итсен», – диде.
68.    Алар [Мисырга барып] аталары кушкан [төрле-төрле] урыннан керделәр, әмма бу [рәвештә керүләре] Аллаһтан [киләчәк] бернәрсәне дә алардан ерагайтмады, ләкин [бу] Ягъкубның [галәйһиссәлам] күңеленнән [чыккан] бер теләк иде ки, ул аны үтәде [тыела алмады]. Без аңа [вәхиләр иңдереп] өйрәткәнебез өчен, һичшиксез, ул гыйлем иясе иде. Ләкин кешеләрнең күбесе [кадәрнең серен] белмиләр [һәм алдан күрелгән чаралар тәкъдирне үзгәртә дип саныйлар].
69.    [Бертуганнар барысы бергә] Йосыфның [галәйһиссәлам] хозурына кергәч, кардәшен [Бинйәминне] үзенә кабул итте һәм [икәүдән икәү генә калгач аңа]: «Һичшиксез, мин – синең карендәшең. Аларның [безгә карата] кылган нәрсәләре сине борчымасын», – диде.
70.    Ул [йөкләрне төяп] аларның ихтыяҗларын тәэмин иткәч, [Бинйәминне янында калдырыр өчен хөкемдарның бер] су савытын кардәшенең йөге эченә куйды. Шуннан [кәрван юлга чыкканнан] соң, бер сөрәнчесе: «Әй, кәрван! Сез – караклар!» – дип кычкырды.
71.    Алар ул [хөкемдарның савытын эзләгән] кешеләргә борылдылар һәм: «Нәрсә югалттыгыз?» – диделәр.
72.    Алар әйттеләр: «Без хөкемдарның су [эчә торган һәм үлчәү итеп куллана торган алтын] үлчәвен таба алмыйбыз. Аны табып китерүчегә бер дөя йөге [бүләк биреләчәк]. Мин – моның өчен җаваплы».
73.    Алар: «Аллаһ белән ант итәбез, сез беләсез бит, без бу җиргә фетнә чыгарыр өчен килмәдек һәм без – караклар түгелбез», – диделәр.
74.    «Әгәр сез ялганчы булсагыз, моның җәзасы нәрсә?» – диделәр.
75.    Алар: «Ул кемнең йөгендә табылса, шул кешенең үзе [кол ителүе] – аның җәзасы. Без золым эшләүчеләрне шулай җәзага дучар итәбез, – диделәр.
76.    [Тикшерү өчен җаваплы кеше Йосыфның [галәйһиссәлам] үз] Карендәшенең савытыннан алда аларның савытларыннан [йөкләреннән] башлады, һәм соңыннан аны кардәшенең савытыннан [йөгеннән] чыгарды. [Расүлем! Карендәшен янында калдыра алуы өчен] Без Йосыфка [галәйһиссәлам] мондый [гаҗәеп] бер чара өйрәттек. Аллаһ [хөкемдарга шул ук хөкемне бирдерергә] теләмәгән булса, ул мәликнең [каракларга карата кулланган] хөкеменә күрә карендәшен [үз янында] калдыра алмаячак иде. Без [Йосыф [галәйһиссәлам] кебек] теләгәнебезне [гыйлем мәсьәләсендә] өстен дәрәҗәләргә күтәрәбез. Һәр гыйлем иясенең өстендә тагын да яхшырак белгән берәү бар.
77.    Алар [Бинйәминнең угрылыкта гаепләнелүенә хәйран калгач]: «Әгәр ул урлаган булса, элек аның бер кардәше дә урлаган иде [шуңа күрә моның да урлавы гаҗәп түгел]» – диделәр. Йосыф [галәйһиссәлам] моны [сүзләрнең тәэсиреннән кәефсезләнгәнен] эчендә яшерде һәм аны аларга [ни сүзе, ни гамәле белән] күрсәтмәде, тик [үз-үзенә]: «[Караклыкта гаепләнүдә] Сезнең хәл яманрак. [Атагыздан кардәшегезне урладыгыз, шуннан гаепне башкаларга сылтадыгыз]. Аллаһ [безнең хактагы] уйдырма нәрсәләрегезне яхшырак белә», – диде.
78.    Алар [Йосыфның [галәйһиссәлам] мәрхәмәткә килүенә өмет итеп]: «И, хөкемдар! Аның [аннан аерылуны күтәрә алмаслык дәрәҗәдә] бик карт атасы бар. Син аның урынына безнең беребезне [әсир итеп] ал. Без синең [безгә карата] игелек кылган кешеләрдән булуыңны күрәбез» – диделәр.
79.    Ул [Йосыф [галәйһиссәлам] аларны тыңлаганнан соң]: «Әйберебезне тапкан кешедән башка берәүне алуыбыздан Аллаһка сыенабыз. Ул тәкъдирдә без залимнәрдән булыр идек», – диде.
80.    Аннан [теләкләренә ирешмәгәнен күреп] өметләре өзелгәч, алар [әтиләренә нинди җавап бирәчәкләре хакында] киңәшләшергә [дип] аерылдылар. [Киңәшләшү нәтиҗәсендә Бинйәминне калдырып, барысы бергә кайту карарын кабул иткәч] Иң олылары әйтте: «Сез атабызның безне Аллаһ белән ант иттергәнен белмисезме әллә? Элегрәк тә Йосыф хакында [сездән алган сүзне тоту мәсьәләсендә] гаделсезлек кылган идегез. [Биргән сүзем кирәк кылганчы] Атам [бу мәсьәләне ишетеп, аңа кайтуыма] миңа рөхсәт бирми торып яки Аллаһ [кардәшемне коткарып] миңа хөкем бирми торып, мин бу җирдән, асылда, аерылмаячакмын. Һичшиксез, Ул – хөкем бирүчеләрнең их яхшысы. [Ул гына хак һәм гаделлек белән хөкем итәчәк].
81.    Атагызга кайтыгыз да әйтегез: «И, әтиебез! Синең улың урлады бит. Без [урланган савытның аның йөгеннән чыкканын күреп] белгәнебезгә генә шаһитлык итәбез, [чыннан урлау-урламавы кебек] гаибне белмибез.
82.    [Теләсәң] Без булган шәһәрдән [аның халкыннан] һәм без [бире] кайткан кәрваннан сора. Һичшиксез, без дөресен әйтәбез».
83.    Ул [Ягъкуб [галәйһиссәлам] аларның бу хәбәрен алгач]: «Әйе, нәфесләрегез сезгә [үзегез теләгән] бер эшне бизәгән [бу эш – сезнең хәйләгез нәтиҗәседер]. [Миңа инде тәкъдиргә каршы килмичә һәм риза булып] Күркәм сабырлык [күрсәтергә генә кала]. Бәлки, Аллаһ миңа аларның барысын берьюлы кайтарыр. Һичшиксез, Ул – [һәрнәрсәне] Белүче, Хикмәт иясе», – диде.
84.    Ул алардан йөз чөерде һәм: «Аһ, Йосыф өчен булган хәсрәтем!» – диде. Хәсрәтеннән ике күзенә дә ак төште [һәм берни дә күрмәс булды]. Ул [ачуын эчендә тотып] хәсрәтен тыеп торды.
85.    Алар [аталарының һәрвакыт Йосыфны [галәйһиссәлам] сагынганын күргәч]: «Аллаһ белән ант итәбез, син гел Йосыфны искә аласың. Ахыр чиктә я хаста булачаксың, я [үлеп] һәлак булачаксың», – диделәр.
86.    Ул әйтте: «[Нигә мине юатасыз? Мин бит хәсрәтемне сезгә дә, бүтәннәргә дә сөйләмим]. Мин [түзә алмаслык дәрәҗәдә авыр булганы өчен] хәсрәтемне һәм борчуымны Аллаһка гына шикаять итәм. Һәм мин сез белмәгән нәрсәләрне Аллаһтан беләмен [Йосыфның [галәйһиссәлам] исән булуын күңелем сизә, һәм Аллаһы Тәгалә минем аның белән очрашу өметемне бушка чыгармаячак].
87.    И, улларым! Барыгыз, Йосыф һәм аның карендәше турында [булган бөтен хәбәрләрне] сорашып белегез. Аллаһның рәхмәтеннән өметне өзмәгез. Һичшиксез, [Раббыларының чиксез нигъмәтләрен инкяр иткән] кяферләр кавеме генә Аллаһның рәхмәтеннән өметен өзә.
88.    Алар [юлга чыгып, Йосыф [галәйһиссәлам] янына барып җитеп] аның хозурына кергәч: «И, хөкемдар! Безгә дә, гаиләбезгә дә [соң дәрәҗәдә кытлык һәм ачлык сәбәпле] зарар [һәм кыенлык] кагылды. Без исә аз гына мал белән [хозурыңа] килдек. Син безгә үлчәүне тутырып бир һәм безгә мәрхәмәт күрсәт. Һичшиксез, Аллаһ мәрхәмәт күрсәтүчеләрнең әҗерләрен бирәчәк», – диделәр.
89.    Ул [Йосыф [галәйһиссәлам] аларның бу үтенечләренә каршы төшеп]: «Сез [кылган эшегезнең кабахәтлеген белмәгән] надан кешеләр булган чакта Йосыфка һәм аның кардәшенә ниләр эшләгәнегезне беләсез бит?» – диде.
90.    Алар [һич көтелмәгән бер сүз ишеткәч]: «Син, чыннан да, Йосыфмы әллә?» – диделәр. Ул: «Мин – Йосыфмын, бу – минем карендәшем. Аллаһ [аерылышканнан соң кавыштырып] безгә нигъмәт бирде. Һичшиксез, кем дә кем [харамнардан сакланып] тәкъвалык иясе һәм [бәлаләргә карата] сабыр булса, Аллаһ игелек кылучыларның әҗерен юкка чыгармый», – диде.
91.    Алар [бу хәл каршында Йосыфның [галәйһиссәлам] өстенлеген танырга мәҗбүр булып]: «Аллаһ белән ант итәбез, Аллаһ сине [тәкъвалык, сабырлык, хакимлек, гыйлемлек һәм йомшаклык кебек фазыйләтләр белән] бездән артыграк күргән. Без исә гөнаһ кылган кешеләр булдык», – диделәр.
92.    Ул әйтте: «Бүген сезгә бернинди шелтә дә юк. Аллаһ сезне ярлыкасын. Ул бит – мәрхәмәтлеләрнең иң Мәрхәмәтлесе.
93.    Минем шушы күлмәгемне алып китегез һәм аны әтиемнең йөзенә салыгыз, ул күрә башлар, һәм бөтен гаиләгез белән миңа килегез».
94.    Кәрван [Мисырдан] аерылган чакта, аталары [Ягъкуб [галәйһиссәлам] янында булган кешеләргә]: «Мин Йосыфның [галәйһиссәлам] исен [янымда ук] сизәм, мине [олы яшьтә булганым өчен] акылы җиңеләйгән димәсәгез [бу хисемне раслап, сез дә аның бик якын бер җирдә икәнлегенә инаныр идегез]», – диде.
95.    Алар [анда булган кешеләр]: «Аллаһ белән ант итәбез, син һаман элекке ялгышуың эчендә [һәм Йосыфка булган бик көчле сөюең аркасында гел аны искә аласың, кабат аның белән кавышуыңа өмет баглыйсың]», – диделәр.
96.    [Күлмәк белән] Сөенечле хәбәр бирүче килгәч, аны [Ягъкубның [галәйһиссәлам] йөзенә салды, һәм ул күрә башлады. [Шулвакыт янында булганнарга] Ул: «Мин сезгә: «Һичшиксез, мин сез белмәгән нәрсәләрне Аллаһтан беләмен», – димәгән идемме?» – диде.
97.    Алар: «И, әтиебез! [Аллаһы Тәгаләдән] Безнең өчен гөнаһларыбызның ярлыкануын сора, һичшиксез, без бит гөнаһлылар булдык», – диделәр.
98.    Ул исә: «Сезнең өчен Раббымнан истигъфар сораячакмын. Һичшиксез, Ул Аллаһ – [гөнаһларны күпләп] Гафу итүче, Рәхимле», – диде.
99.    [Ягъкуб [галәйһиссәлам], хәләл җефете белән бергә бөтен гаиләсен алып, юлга чыкты]. Йосыфның [галәйһиссәлам] хозурына кергәч, ул атасы белән анасын үз янына урнаштырды һәм: «Ин шәә Аллаһ, [кытлыктан һәм күңелгә ятышлы булмаган бар нәрсәдән] имин кешеләр буларак, Мисырга керегез», – диде.
100.    Ул атасы белән анасын [бик кыйммәтле] тәхеткә менгерде, һәм алар [уллары белән бергә сәлам бирер өчен] аңа сәҗдәгә [барып, җиргә] капландылар. [Шулвакыт Йосыф [галәйһиссәлам] Әйтте: «И, әтием! Бу – минем элекке төшемнең аңлатмасы. Раббым аны бер хакыйкать итте. Ул мине зинданнан чыгарып; шайтан минем белән кардәшләрем арасын бозганнан соң, сезне [барыгызны бергә бүген] чүлдән китереп, миңа [бик зур] игелек кылды. Һичшиксез, минем Раббым – [яшерен-ачык бөтен мәсьәләләрне бик яхшы белүче һәм барлыклар күзенә никадәр кыен күренсә дә] теләгәннәренә мәрхәмәт итүче. Һичшиксез, Ул – Белүче, Хикмәт иясе.
101.    И, Раббым! Син миңа хакимлек һәм миңа [илаһи китапларның серләре, элекке пәйгамбәрләр сөннәтләренең нечкәлекләре һәм төшләрдә күрелгән] вакыйгаларның аңлатмасын насыйп иттең. И, күкләрнең һәм җирнең Яралтучысы! Син – дөньяда да, Ахирәттә дә минем [бөтен эшләремнең Яклаучысы булган] вәлием. Мине мөселман буларак вафат иттер һәм [миннән алдагы пәйгамбәрләр кебек] изге кешеләр белән бергә ит».
102.    [Расүлем!] Бу [кыйсса] – Безнең сиңа вәхи белән белдергән гаиб хәбәрләрдән. Алар, [Йосыфка [галәйһиссәлам] карата] хәйлә корып, үзләренең [аны коега ташлау] эшен кылырга карар иткәндә, син яннарында түгел идең. [Шуңа, Без хәбәр иткәнгә күрә, хәзер бу кыйссаны бөтен нечкәлекләре белән беләсең һәм башка кешеләргә дә сөйлисең].
103.    Әмма син [колларның иман итүен] никадәр генә теләсәң дә, кешеләрнең күбесе [көферлектә калуда катгый фикердә булганлыктан] иман китермәячәкләр.
104.    [Расүлем! Бу кадәр вәхиләрне җиткерүеңә карамастан] Син алардан моның өчен түләү сорамыйсың. Ул [Коръән] – бөтен галәмнәр өчен [Аллаһы Тәгаләдән җибәрелгән] үгет кенә.
105.    Күкләрдә һәм җирдә булган ничәмә могҗиза бар, алар аларның яныннан үтеп китәләр һәм йөз чөерәләр.
106.    Аларның күбесе, [Аллаһы Тәгаләнең барлыгын танырга мәҗбүр булсалар да, потлар, фәрештәләр һәм кайбер пәйгамбәрләр кебек илаһилыктан ерак әллә кемнәрне Аңа] тиңдәш кушып, Аллаһка инанырлар.
107.    Әллә алар Аллаһның газап пәрдәләреннән берсе аларга килүдән яки һич көтмәгәндә Сәгать [Кыямәт көне] килүеннән иминнәрме?
108.    [Расүлем!] Әйт: «Бу [иман һәм тәүхидкә дәгъват юлы] – минем юлым. Мин [ачык дәлилләр белән исбатланган бәян һәм] аңлылык нигезендә [кешеләрне] Аллаһка [ышанырга, Аны камил сыйфатлары белән танырга] дәгъват итәм. Мин дә, миңа ияргән кешеләр дә [бу дәгъват юлындабыз]. Аллаһ [бөтен кимчелекле сыйфатлардан] пакь! Мин исә [беркайчан да Аллаһка ширек кушкан] мөшрикләрдән булмадым».
109.    [Расүлем! «Әгәр Раббың теләсә, пәйгамбәр итеп фәрештәләр җибәрер иде», – дип әйткән мөшрикләргә җавап итеп, белдер:] «Без синнән алда да [пәйгамбәр итеп] шәһәр халкыннан булган ирләр җибәргән идек һәм [сиңа вәхи иткәнебез кебек] аларга [да] вәхи иттек. Алар [мөшрикләр], җирдә йөреп, үзләреннән алда яшәгән [инкярчы] кешеләрнең [фаҗигале] ахыры нинди булганын күрмәделәрме? Ахирәт йорты исә [ширектән, гөнаһлардан сакланган] тәкъвалык ияләре өчен [һәрнәрсәдән] яхшырак. Бер дә аңламыйсызмы?»
110.    [Расүлем! Мөшрикләргә озак вакыт муллык һәм рәхәтлек эчендә яшәү мөмкинлеге бирүем сезне алдамасын] Ул [өммәтләргә җибәрелгән] расүлләр [кавемнәренең иман китерүеннән] өметләрен өзгәч һәм кешеләр аларны ялганчы итеп саныйлар дип уйлаган чакларында, аларга Безнең ярдәмебез килде, һәм Без [котылуларын] теләгән [ул пәйгамбәрләр һәм иман китергән] кешеләр коткарылды. Әмма Безнең каты газабыбыз [мөшрик булган] гөнаһлылар кавеменнән кире алынмас.
111.    Аларның кыйссаларында [шикләнүләрдән тәмам ерак булган] акыл ияләре өчен [зур] гыйбрәт бар. Бу [Коръән] – уйдырма була ала торган бер хәбәр түгел. Әмма [ул] үзеннән алдагыларны раслау, [дингә кагылышлы] һәрбер нәрсәнең аңлатмасы – [хакыйкый] иман китергән кешеләргә [адашудан коткаручы] бер һидаять һәм [ике җиһан бәхетенә илткән] бер рәхмәт [буларак иңдерелде].
 

Фото на анонсе: © Салават Камалетдинов / «Татар-информ»